Gia tăng hiệu quả sản xuất nhờ ứng dụng mạ khay, cấy máy tập trung

Thực hiện mục tiêu đẩy mạnh cơ giới hóa đồng bộ trong sản xuất nông nghiệp, năm 2026, Trung tâm Khuyến nông Hà Nội đã triển khai hỗ trợ mô hình ứng dụng mạ khay, cấy máy quy mô tập trung với tổng diện tích 550 ha tại 4 xã trọng điểm: Đại Xuyên, Chuyên Mỹ, Đa Phúc và Trung Giã, thu hút 3.067 hộ nông dân tham gia.

Theo báo cáo của Trung tâm Khuyến nông Hà Nội, việc áp dụng phương pháp cấy máy mang lại nhiều ưu điểm ưu việt so với phương pháp cấy tay truyền thống:

Về năng suất, nhờ đặc tính cấy thưa, mạ khỏe, đẻ nhánh sớm và đồng đều, lúa cấy máy phát triển bộ rễ sâu, chống chịu sâu bệnh tốt hơn. Trong vụ Xuân, năng suất thực thu đạt 61 tạ/ha (cao hơn cấy tay từ 5,9 - 7,2 tạ/ha, tương đương tăng 10,7 - 12%). Tại vụ Mùa, năng suất đạt 60,3 tạ/ha (cao hơn cấy tay từ 6,5 - 8 tạ/ha, tương đương tăng 11% - 13,3%).

Về chi phí sản xuất, chi phí đầu tư cho 1ha mạ khay, cấy máy dao động từ 9,54 - 9,7 triệu đồng, thấp hơn đáng kể so với mức 12,7 - 13,7 triệu đồng của cấy tay truyền thống. Mô hình giúp nông dân tiết kiệm từ 3,16 - 4 triệu đồng/ha/vụ (tương đương 113.700 - 143.800 đồng/sào/vụ) nhờ giảm lượng giống, giảm công lao động nhổ/cấy và hạn chế tối đa thuốc bảo vệ thực vật do ruộng lúa thông thoáng.

Qua hạch toán thực tế cho thấy, lợi nhuận bình quân từ lúa cấy máy cao hơn phương pháp truyền thống từ 9,6 - 10,3 triệu đồng/ha/vụ, mở ra triển vọng làm giàu rõ rệt cho kinh tế hộ nông dân.

Không chỉ mang lại giá trị kinh tế trực tiếp, mô hình mạ khay, cấy máy đây còn được xem là giải pháp tháo gỡ bài toán nan giải về nguồn nhân lực ở nông thôn. Chỉ với một chiếc máy cấy 6 hàng vận hành mỗi ngày (đạt 2,5 - 2,7 ha/ngày), khối lượng công việc hoàn thành đã ngang ngửa sức làm của 45 - 50 lao động thủ công. Nhờ được giải phóng sức lao động, bà con có thêm thời gian chủ động chuyển đổi sang các công việc phụ trợ khác để nâng cao chất lượng cuộc sống.

Không dừng lại ở bài toán kinh tế, việc thâm canh tập trung còn xóa bỏ tư duy sản xuất nhỏ lẻ, manh mún bấy lâu nay. Mô hình trở thành đòn bẩy thúc đẩy dồn điền đổi thửa, kiến tạo nên những "cánh đồng không dấu chân" quy mô lớn, thống nhất cùng một giống lúa và lịch gieo cấy. Đồng thời giúp thay đổi tập quán sản xuất manh mún, nhỏ lẻ; thúc đẩy quá trình dồn điền đổi thửa, hình thành các vùng sản xuất lúa hàng hóa cùng giống, cùng thời vụ, tạo tiền đề vững chắc cho cơ giới hóa đồng bộ tại Thủ đô.

Kết quả khả quan này sẽ là điểm tựa vững chắc để ngành nông nghiệp Thủ đô nhân rộng mô hình mạ khay, cấy máy trong các mùa vụ tới.

Thiện Tâm