Hà Nội cụ thể hóa Nghị quyết 02-NQ/TW từ quy hoạch không gian sông Hồng

Trong đó, Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17/3/2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ tư duy quy hoạch và tổ chức không gian phát triển.

Nghị quyết số 02-NQ/TW xác định sông Hồng là trục cảnh quan sinh thái - văn hóa chủ đạo trong cấu trúc không gian phát triển dài hạn của Hà Nội. Định hướng này đặt quy hoạch tổng thể Thủ đô trong tầm nhìn dài hạn 100 năm với không gian phát triển mở, cấu trúc đô thị "đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm".

Quá trình điều chỉnh quy hoạch dựa trên những thay đổi lớn về định hướng phát triển đô thị và các chủ trương mới. Phó Viện trưởng Viện Quy hoạch xây dựng Hà Nội Đào Duy Hưng cho biết các cơ sở quan trọng gồm: Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị; Nghị quyết số 18/NQ-HĐND của HĐND thành phố về chủ trương đầu tư Dự án Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng và Quyết định số 2512/QĐ-UBND ngày 13/5/2026 của UBND thành phố phê duyệt Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm.

Theo Kế hoạch số 102-KH/TU ngày 5/9/2026 của Thành ủy Hà Nội, việc lấy ý kiến nhằm phát huy quyền làm chủ của nhân dân, nâng cao chất lượng quy hoạch, tạo sự thống nhất trong nhận thức và đồng thuận xã hội, bảo đảm công khai, minh bạch. Phạm vi nghiên cứu của đồ án kéo dài khoảng 40 km, từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở, thuộc 9 xã và 7 phường với tổng diện tích khoảng 11.418 ha. Mối liên hệ giữa điều chỉnh quy hoạch sông Hồng và định hướng Nghị quyết số 02-NQ/TW được làm rõ tại Hội nghị do Sở Xây dựng Hà Nội tổ chức ngày 17/9.

Mục tiêu điều chỉnh quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/5.000 và đầu tư Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng là sắp xếp lại không gian hai bên sông, cụ thể hóa các mục tiêu trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm. Đồ án hướng tới hình thành trục xương sống trong cấu trúc phát triển Thủ đô, kết nối hạ tầng phía trong và ngoài đê. Không gian sông Hồng phải xử lý đồng thời các yêu cầu về phòng, chống lũ, bảo tồn di sản, tổ chức dân cư và kết nối hạ tầng.

Lắng nghe ý kiến nhân dân để hoàn thiện quy hoạch

Để triển khai quy hoạch, Hà Nội đang tổ chức lấy ý kiến rộng rãi cộng đồng dân cư đối với đồ án. Ngày 12/9, khi kiểm tra tại phường Hồng Hà, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng khẳng định thành phố lấy ý kiến với tinh thần cầu thị, lắng nghe để nghiên cứu, chỉnh sửa và hoàn thiện quy hoạch. Chủ tịch UBND Thành phố nhấn mạnh mục tiêu chỉnh trang khu vực sông Hồng là hình thành không gian phát triển mới, tạo thêm nguồn lực và động lực cho Hà Nội. Quá trình thực hiện phải tính toán đầy đủ chính sách đối với người dân chịu ảnh hưởng. Việc tái định cư không chỉ giải quyết chỗ ở mà phải gắn với trường học, việc làm, hạ tầng kỹ thuật và xã hội để bảo đảm cuộc sống người dân.

Ý kiến nhân dân được tiếp nhận tại các điểm trưng bày và qua các hội nghị chuyên đề. Ngày 18/9, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội tổ chức hội nghị trực tiếp kết hợp trực tuyến lấy ý kiến với 1.336 đại biểu tham dự. Hội nghị thảo luận nhiều vấn đề dân sinh như tổ chức không gian ven sông, an toàn phòng chống lũ, kết nối hạ tầng, bảo tồn văn hóa lịch sử, giải phóng mặt bằng, tái định cư và sinh kế người dân. Cũng tại hội nghị này, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Bùi Huyền Mai nhấn mạnh việc lấy ý kiến nhằm phát huy quyền làm chủ, huy động trí tuệ xã hội để nâng cao chất lượng và tính khả thi của quy hoạch. Các ý kiến sẽ được tổng hợp khách quan để chuyển cơ quan chức năng nghiên cứu.

Tại các hội nghị, nhiều chuyên gia đã đóng góp ý kiến thiết thực. GS.TS Trần Đức Nhiệm, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển đô thị Hà Nội, đề nghị làm rõ tính kế thừa và điều chỉnh của quy hoạch để bảo đảm thống nhất pháp lý, đồng thời có cơ chế quản lý đồng bộ. Ông khuyến nghị ưu tiên phương án ít xâm lấn, tăng khả năng tái định cư tại chỗ. GS.TS Trần Đức Nhiệm lưu ý Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng chỉ là một cấu phần, tầm nhìn quy hoạch cần rộng hơn hướng tới một Hà Nội an toàn, sinh thái và giàu bản sắc.

Từ góc độ đời sống cộng đồng, PGS.TS Bạch Thành Định, Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn thuộc Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội, cho rằng quy hoạch ven sông phải giải quyết bài toán sinh sống và tạo lập sinh kế người dân. Việc bố trí tái định cư cần liên quan đến giữ gìn truyền thống, làng nghề. Các công trình công cộng như công viên, quảng trường cần tính đến khả năng người dân địa phương tham gia và hưởng lợi.

Một yêu cầu xuyên suốt là phát triển đô thị phải bảo đảm an toàn phòng, chống lũ. Tại hội nghị ngày 17/9, Phó Viện trưởng Đào Duy Hưng cho biết phương án quy hoạch được nghiên cứu dựa trên mô hình thủy lực, số liệu an toàn thoát lũ, cao độ thiết kế và giải pháp tiêu thoát nước phù hợp cho mùa mưa lũ lẫn mùa cạn.

Bên cạnh an toàn thoát lũ, bảo tồn giá trị lịch sử, văn hóa là nội dung quan trọng. Trong phạm vi nghiên cứu có 123 di tích (1 di tích quốc gia đặc biệt, 26 di tích cấp quốc gia, 35 di tích cấp thành phố, 61 di tích chưa xếp hạng) và 14 địa điểm lưu niệm sự kiện cách mạng, kháng chiến. Viện Quy hoạch xây dựng Hà Nội cho biết các di tích, trường học, nhà văn hóa và hạ tầng xã hội đang được rà soát, cập nhật. Những thông tin hiện trạng do người dân phản ánh cũng được kiểm tra để bổ sung phù hợp.

Như vậy, điều chỉnh Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng phải đồng thời xử lý mối quan hệ giữa phát triển đô thị với an toàn phòng, chống lũ, bảo tồn di sản, kết nối hạ tầng và đời sống người dân. 

Việc tiếp tục lắng nghe ý kiến nhân dân là cơ sở để cụ thể hóa định hướng Nghị quyết số 02-NQ/TW và Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, hài hòa phát triển với an toàn và quyền lợi chính đáng của cộng đồng.

Minh Anh