Hà Nội đề xuất cơ chế đặc thù thuê, tuyển dụng người đứng đầu

Từ yêu cầu thực tiễn đến đòi hỏi đổi mới cơ chế lựa chọn lãnh đạo

UBND TP Hà Nội chuẩn bị trình HĐND Thành phố tại kỳ họp chuyên đề (kỳ họp thứ tư) xem xét về dự thảo Nghị quyết quy định cơ chế, chính sách tuyển dụng, sử dụng, quản lý công chức, viên chức, người lao động trong tổ chức hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập, doanh nghiệp có vốn nhà nước thuộc thẩm quyền quản lý của UBND.

Đây được xem là bước đột phá trong thu hút nhân tài, đổi mới phương thức lựa chọn cán bộ lãnh đạo theo hướng cạnh tranh, minh bạch, gắn trách nhiệm với hiệu quả hoạt động, đồng thời cụ thể hóa các cơ chế vượt trội được trao tại Luật Thủ đô năm 2026.

Theo Tờ trình của UBND TP. Hà Nội, việc lựa chọn người đứng đầu các đơn vị sự nghiệp công lập và doanh nghiệp nhà nước thời gian qua chủ yếu được thực hiện theo quy trình hành chính, dựa trên nguồn quy hoạch nội bộ và các quy định hiện hành về công tác cán bộ. Cơ chế này góp phần bảo đảm tính ổn định trong quản lý, song chưa tạo được bước đột phá trong thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao từ khu vực tư nhân hoặc các chuyên gia có kinh nghiệm quản trị hiện đại.

Trước yêu cầu phát triển Thủ đô ngày càng cao, đặc biệt đối với các lĩnh vực công ích, dịch vụ công và doanh nghiệp nhà nước giữ vai trò quan trọng trong nền kinh tế, Thành phố cho rằng cần có cơ chế "mở" hơn trong công tác lựa chọn người đứng đầu.

Thay vì chỉ dựa vào quy trình bổ nhiệm truyền thống, việc thuê hoặc tuyển dụng người đứng đầu sẽ gắn chặt hơn trách nhiệm cá nhân với kết quả điều hành, hiệu quả sử dụng vốn, tài sản nhà nước cũng như chất lượng dịch vụ cung cấp cho người dân. Đây cũng là cơ sở để Hà Nội từng bước hình thành mô hình quản trị hiện đại, tiếp cận thông lệ quốc tế trong quản lý khu vực công và doanh nghiệp nhà nước.

Đề xuất này được xây dựng trên cơ sở cụ thể hóa Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước và điểm k khoản 1 Điều 7 Luật Thủ đô năm 2026, trong đó cho phép HĐND Thành phố quy định việc thuê, tuyển dụng và bổ nhiệm người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập, doanh nghiệp nhà nước thuộc phạm vi quản lý của Hà Nội.

Hướng tới cơ chế cạnh tranh để thu hút nhà quản trị giỏi

Một trong những mục tiêu quan trọng của dự thảo Nghị quyết là đổi mới phương thức lựa chọn lãnh đạo các đơn vị sự nghiệp công lập và doanh nghiệp nhà nước theo hướng cạnh tranh, minh bạch và dựa trên năng lực thực chất.

Theo UBND TP Hà Nội, việc xây dựng cơ chế thuê, tuyển dụng người đứng đầu không chỉ nhằm giải quyết bài toán nhân sự trước mắt mà còn hướng tới mục tiêu lâu dài là hình thành đội ngũ lãnh đạo có tư duy quản trị hiện đại, năng lực điều hành vượt trội và khả năng thích ứng với cơ chế thị trường.

Đối với doanh nghiệp nhà nước, Thành phố đặt mục tiêu chuyển dần từ mô hình bổ nhiệm hành chính sang cơ chế lựa chọn dựa trên năng lực chuyên môn và hiệu quả quản trị. Người được lựa chọn không chỉ chịu trách nhiệm về hoạt động sản xuất, kinh doanh mà còn phải gắn trách nhiệm cá nhân với việc bảo toàn và phát triển vốn nhà nước.

Theo quan điểm xây dựng Nghị quyết, cơ chế mới sẽ thiết lập môi trường cạnh tranh công bằng trong tuyển chọn lãnh đạo; mở rộng cơ hội cho các chuyên gia, nhà quản trị có năng lực từ khu vực tư nhân tham gia điều hành đơn vị sự nghiệp công lập và doanh nghiệp nhà nước của Thành phố. Đồng thời, chính sách tiền lương, đãi ngộ sẽ được nghiên cứu theo hướng đủ sức cạnh tranh để thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao.

UBND Thành phố xác định mục tiêu cốt lõi của chính sách là "Tìm đúng người - Giao đúng việc - Đãi ngộ xứng đáng - Quy trách nhiệm rõ ràng", qua đó nâng cao chất lượng quản trị và hiệu quả hoạt động của các đơn vị thuộc khu vực công.

Gắn quyền hạn với trách nhiệm, đánh giá bằng kết quả đầu ra

Theo dự thảo, Nghị quyết sẽ quy định cụ thể nguyên tắc, điều kiện, tiêu chuẩn, quy trình, trình tự và thủ tục thuê, tuyển dụng, bổ nhiệm người đứng đầu doanh nghiệp nhà nước thuộc UBND TP Hà Nội. Đồng thời, quy định cơ chế tiền lương, thù lao, chế độ đãi ngộ, nguồn kinh phí thực hiện và trách nhiệm của các cơ quan liên quan trong quá trình triển khai.

Điểm đáng chú ý là cơ chế quản trị mới sẽ gắn quyền hạn với trách nhiệm thông qua hệ thống đánh giá định kỳ theo các chỉ tiêu KPI, OKR. Người đứng đầu được thuê hoặc tuyển dụng phải cam kết thực hiện các mục tiêu quản trị, chỉ tiêu sản xuất kinh doanh và chịu đánh giá thường xuyên dựa trên kết quả thực hiện nhiệm vụ.

Dự thảo cũng đề cập đến các cơ chế miễn nhiệm, chấm dứt hợp đồng hoặc không bổ nhiệm lại đối với trường hợp không hoàn thành nhiệm vụ, vi phạm pháp luật hoặc gây thiệt hại cho Nhà nước và doanh nghiệp. Thu nhập, tiền lương, tiền thưởng sẽ được gắn với hiệu quả hoạt động và kết quả quản trị, thay vì chủ yếu dựa vào chức danh như trước đây.

Bên cạnh đó, các quy định về công khai tiêu chuẩn, điều kiện tuyển chọn; tổ chức thi tuyển, phỏng vấn, trình bày đề án; công khai tiêu chí đánh giá và cơ chế chấm điểm được kỳ vọng sẽ góp phần hạn chế cơ chế lựa chọn khép kín, nâng cao tính cạnh tranh và minh bạch trong công tác cán bộ.

UBND TP Hà Nội khẳng định dự thảo Nghị quyết phù hợp với Hiến pháp, Luật Thủ đô năm 2026 và các quy định pháp luật liên quan về quản lý cán bộ, công chức, viên chức cũng như quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Nghị quyết đồng thời bám sát chủ trương phân cấp, phân quyền mạnh mẽ, gắn với cơ chế kiểm soát quyền lực và trách nhiệm giải trình.

Nếu được thông qua, đây sẽ là một trong những cơ chế đặc thù đáng chú ý của Luật Thủ đô năm 2026, mở đường cho Hà Nội thí điểm mô hình lựa chọn lãnh đạo dựa trên năng lực, kết quả và trách nhiệm giải trình.

Gia Huy