Hà Nội hỗ trợ, ươm mầm tư duy đổi mới sáng tạo từ trường học

Đây được xem là bước đi chiến lược mang tầm nhìn dài hạn nhằm triển khai đồng bộ, hiệu quả các nhiệm vụ hỗ trợ khởi nghiệp, kiến tạo một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo thực chất, đồng bộ và lấy người học làm trung tâm trong toàn ngành giáo dục Thủ đô.

Hình thành văn hóa khởi nghiệp và tinh thần dấn thân từ sớm

Mục tiêu cốt lõi của kế hoạch là hình thành văn hóa khởi nghiệp sâu rộng trong các cơ sở giáo dục, thúc đẩy tinh thần đổi mới sáng tạo, nghiên cứu khoa học và lan tỏa khát vọng khởi nghiệp của người học. Chương trình hướng tới việc phát triển các sản phẩm, giải pháp khởi nghiệp có giá trị, mang đậm bản sắc Việt Nam, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để học sinh, sinh viên phát huy vai trò trung tâm sáng tạo, từng bước nâng cao năng lực làm chủ tri thức và công nghệ.

Đối tượng thụ hưởng và tham gia chương trình bao gồm toàn bộ người học tại các cơ sở giáo dục phổ thông, trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp thuộc ngành Giáo dục và Đào tạo quản lý, cùng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục, nhà giáo, nhân viên và người làm công tác tư vấn hỗ trợ khởi nghiệp. Hoạt động khởi nghiệp không đứng riêng lẻ mà được gắn kết chặt chẽ với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, khoa học công nghệ và giáo dục STEM/STEAM. Thành phố chú trọng phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp đồng bộ nhờ sự hỗ trợ hiệu quả từ hạ tầng, nền tảng số và nguồn vốn mồi hiệu quả, giúp người học "vốn hóa tri thức" để từng bước hình thành các doanh nghiệp khởi nguồn (spin-off) và doanh nghiệp khởi nghiệp ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Để bảo đảm các nhiệm vụ được triển khai có trọng tâm, trọng điểm và phù hợp với điều kiện thực tiễn địa phương, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội đã đề ra hệ thống chỉ tiêu cụ thể chia làm hai giai đoạn nối tiếp nhau:

Giai đoạn 2026 - 2030: Đặt nền móng và lan tỏa tinh thần

Trong 5 năm đầu tiên, ngành giáo dục Thủ đô tập trung đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục tinh thần khởi nghiệp và từng bước đưa nội dung định hướng nghề nghiệp, đổi mới sáng tạo vào các hoạt động giáo dục phù hợp với từng cấp học theo hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Các nhà trường sẽ hình thành câu lạc bộ khởi nghiệp, không gian sáng tạo, đồng thời tổ chức cuộc thi ý tưởng, dự án khởi nghiệp thường niên và mời các chuyên gia, cố vấn, doanh nghiệp đồng hành hỗ trợ học sinh, sinh viên.

Đối với các cơ sở giáo dục phổ thông, kế hoạch đề ra định hướng khởi nghiệp cho 70% học sinh trung học phổ thông, 40% học sinh trung học cơ sở và 20% học sinh tiểu học; Trang bị kiến thức, kỹ năng và tư duy khởi nghiệp cho 50% học sinh trung học phổ thông, 25% học sinh trung học cơ sở và 15% học sinh tiểu học; Bình quân hằng năm, tối thiểu 7% học sinh trung học phổ thông và 3% học sinh trung học cơ sở tham gia ít nhất một dự án hoặc hoạt động khởi nghiệp do cơ sở giáo dục hoặc đơn vị liên quan tổ chức.

Đối với khối giáo dục nghề nghiệp: 100% cơ sở giáo dục nghề nghiệp ban hành và công khai quy chế hỗ trợ sinh viên khởi nghiệp trên cổng thông tin, đồng thời cung cấp các dịch vụ hỗ trợ sinh viên khởi nghiệp tối thiểu theo quy định; 90% sinh viên hoàn thành học phần khởi nghiệp hoặc tham gia tối thiểu 01 khóa học kỹ năng khởi nghiệp.

Giai đoạn 2031 - 2035: Hoàn thiện hệ sinh thái và nâng cao chất lượng thương mại hóa

Bước sang giai đoạn tiếp theo, trọng tâm chương trình chuyển sang hoàn thiện hệ sinh thái, nâng cao chất lượng các dự án, đẩy mạnh hợp tác quốc tế, kết nối nguồn lực xã hội hóa và gia tăng khả năng thương mại hóa các sản phẩm nghiên cứu, sáng tạo của người học.

Các chỉ tiêu dành cho khối giáo dục phổ thông tiếp tục được nâng cao đạt 100% học sinh trung học phổ thông, 50% học sinh trung học cơ sở và 25% học sinh tiểu học được định hướng khởi nghiệp; Tỷ lệ học sinh được trang bị kiến thức, kỹ năng, tư duy khởi nghiệp tăng lên 60% ở cấp trung học phổ thông, 35% ở cấp trung học cơ sở và 20% ở cấp tiểu học; Tỷ lệ học sinh tham gia dự án hoặc hoạt động khởi nghiệp hằng năm đạt tối thiểu 10% ở cấp trung học phổ thông và 5% ở cấp trung học cơ sở.

Đối với khối giáo dục nghề nghiệp sẽ duy trì mức 100% cơ sở giáo dục nghề nghiệp cung cấp dịch vụ hỗ trợ sinh viên khởi nghiệp và 100% sinh viên hoàn thành học phần hoặc khóa học kỹ năng khởi nghiệp; Phấn đấu quy mô sinh viên khởi nghiệp mới đạt tối thiểu 120/10.000 sinh viên chính quy mỗi năm. Hằng năm, tối thiểu 70% cơ sở giáo dục nghề nghiệp duy trì và triển khai chương trình ươm tạo khởi nghiệp cho sinh viên.

Các nhóm nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm

Để hiện thực hóa các con số cam kết, Kế hoạch đưa ra bốn nhóm nhiệm vụ và giải pháp đồng bộ gồm công tác tuyên truyền và nâng cao nhận thức theo các chủ trương, quyết định của Trung ương, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Thành phố. Các cơ sở giáo dục sẽ đẩy mạnh truyền thông, tôn vinh các mô hình tiêu biểu và tích cực tham gia Cuộc thi, Ngày hội khởi nghiệp quốc gia do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức.

Bên cạnh đó, đổi mới nội dung chương trình và đào tạo, lồng ghép nội dung khởi nghiệp vào chương trình giáo dục hiện hành theo từng cấp học; triển khai giáo dục khởi nghiệp gắn với hướng nghiệp, hoạt động trải nghiệm sáng tạo và giáo dục STEM/STEAM. Hằng năm, ngành giáo dục tổ chức các lớp bồi dưỡng kỹ năng cho đội ngũ cán bộ tư vấn, hỗ trợ, cũng như tập huấn chuyên đề cho học sinh, sinh viên.

Hà Nội cũng sẽ đầu tư hạ tầng và nền tảng số, cung cấp học liệu số, cơ sở dữ liệu và nền tảng số kết nối các hoạt động khởi nghiệp. Tăng cường ứng dụng công nghệ số trong đào tạo, tư vấn và hỗ trợ triển khai dự án.

Trong thời gian tới, ngành giáo dục Hà Nội sẽ triển khai các cuộc thi khởi nghiệp sâu rộng trong các cơ sở giáo dục, qua đó lựa chọn và bồi dưỡng các dự án tiêu biểu tham gia các kỳ thi cấp quốc gia.

Kế hoạch quy định nguồn kinh phí thực hiện được huy động linh hoạt từ ngân sách nhà nước (chi sự nghiệp giáo dục và đào tạo theo phân cấp, kinh phí lồng ghép trong các chương trình về khoa học công nghệ, hỗ trợ khởi nghiệp), nguồn thu sự nghiệp, Quỹ hỗ trợ học sinh sinh viên của nhà trường, cùng các nguồn đầu tư, tài trợ hợp pháp từ các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước.

Minh Anh