Hà Nội kiến tạo điểm đến văn hóa sáng tạo mới tại khu vực Đồng Xuân - Bắc Qua

Đánh thức tiềm năng văn hóa khu phố cổ

Hướng tới kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2026), sáng 8/10, UBND phường Hoàn Kiếm tổ chức khởi công Dự án cải tạo, sửa chữa địa điểm 17 Nguyễn Thiện Thuật và 40 Thanh Hà, tạo cơ sở vật chất để hình thành Trung tâm Công nghiệp văn hóa Đồng Xuân - Bắc Qua.

Dự án nằm trong khu vực Đồng Xuân - Bắc Qua, nơi có truyền thống giao thương lâu đời, đồng thời lưu giữ nhiều giá trị đặc sắc về lịch sử, văn hóa, kiến trúc và đời sống đô thị của Hà Nội.

Với tổng diện tích khu đất khoảng 3.862 m², diện tích xây dựng khoảng 2.317 m², dự án tập trung cải tạo các công trình hiện trạng, chỉnh trang kiến trúc, cảnh quan và hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật để phục vụ các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, sáng tạo.

Điểm đáng chú ý là hai địa điểm được định hướng phát triển thành hệ thống không gian đa chức năng, kết hợp trưng bày, triển lãm nghệ thuật, studio sáng tạo, thủ công mỹ nghệ, giới thiệu sản phẩm văn hóa, ẩm thực phố cổ, biểu diễn nghệ thuật và sinh hoạt cộng đồng.

Thay vì chỉ cải tạo những công trình hiện hữu, dự án hướng tới tạo dựng một điểm đến mới, nơi các hoạt động văn hóa truyền thống có thể kết nối với nghệ thuật đương đại, thiết kế sáng tạo, thương mại và du lịch.

Phát biểu tại lễ khởi công, ông Trịnh Hoàng Tùng, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND phường Hoàn Kiếm cho biết, trong quá trình quản lý và phát triển khu phố cổ, địa phương luôn trăn trở tìm cách để những giá trị lịch sử, văn hóa không chỉ được gìn giữ mà còn tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại.

Theo ông Trịnh Hoàng Tùng, việc hình thành Trung tâm Công nghiệp văn hóa Đồng Xuân - Bắc Qua xuất phát từ mong muốn tạo ra không gian để di sản gặp gỡ sáng tạo, hình thành những sản phẩm, trải nghiệm mới, đóng góp thiết thực cho đời sống người dân và sự phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Điều phường Hoàn Kiếm kỳ vọng không đơn thuần là hoàn thành một công trình xây dựng, mà quan trọng hơn là tạo dựng một không gian văn hóa có sức sống thực chất.

Tại đây, những giá trị lịch sử của khu phố cổ có thể được kể lại bằng các hình thức mới; nghệ sĩ, nghệ nhân, nhà thiết kế, doanh nghiệp và đặc biệt là những người trẻ có điều kiện gặp gỡ, hợp tác, sáng tạo các sản phẩm văn hóa.

Người dân và du khách cũng sẽ có thêm địa điểm tìm hiểu, trải nghiệm văn hóa Hà Nội, từ đó mở rộng các hoạt động du lịch, dịch vụ và thương mại gắn với bản sắc địa phương.

Để di sản trở thành nguồn lực phát triển

Việc xây dựng Trung tâm Công nghiệp văn hóa Đồng Xuân - Bắc Qua là bước cụ thể hóa định hướng phát triển công nghiệp văn hóa của TP. Hà Nội, gắn khai thác giá trị di sản với phát triển các ngành kinh tế sáng tạo.

Ý tưởng hình thành trung tâm được nghiên cứu từ năm 2025. Ngày 10/7/2025, HĐND TP. Hà Nội ban hành Nghị quyết số 24/2025/NQ-HĐND quy định về tổ chức và hoạt động của trung tâm công nghiệp văn hóa trên địa bàn, tạo cơ sở pháp lý cho việc triển khai mô hình này.

Ngày 18/5/2026, UBND TP. Hà Nội ban hành Quyết định số 2574/QĐ-UBND, ủy quyền cho Chủ tịch UBND phường Hoàn Kiếm phê duyệt Đề án và thành lập Trung tâm Công nghiệp văn hóa Đồng Xuân - Bắc Qua.

Sau quá trình chuẩn bị, phường Hoàn Kiếm phê duyệt chủ trương đầu tư dự án cải tạo hai địa điểm 17 Nguyễn Thiện Thuật và 40 Thanh Hà vào ngày 17/7/2026; dự án được phê duyệt ngày 17/8/2026.

Theo Chủ tịch UBND phường Hoàn Kiếm Trịnh Hoàng Tùng, việc bảo tồn một đô thị có bề dày lịch sử không có nghĩa là giữ mọi thứ đứng yên. Điều quan trọng là trân trọng những giá trị được trao lại, đồng thời tạo điều kiện để các giá trị ấy tiếp tục được bồi đắp, sáng tạo và truyền lại cho thế hệ mai sau.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, ông Trịnh Hoàng Tùng yêu cầu các đơn vị liên quan tập trung nguồn lực, bảo đảm chất lượng, tiến độ thi công, an toàn lao động, phòng cháy, chữa cháy và vệ sinh môi trường; đặc biệt hạn chế tối đa ảnh hưởng đến sinh hoạt, kinh doanh của người dân trong khu vực.

Cùng với việc xây dựng cơ sở vật chất, phường Hoàn Kiếm yêu cầu Ban Quản lý hồ Hoàn Kiếm và phố cổ Hà Nội khẩn trương hoàn thiện phương án quản lý, khai thác và tổ chức hoạt động của trung tâm.

Đơn vị này đồng thời được giao chủ động kết nối nghệ sĩ, nghệ nhân, doanh nghiệp, các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa và cộng đồng sáng tạo để chuẩn bị chương trình, sản phẩm, bảo đảm trung tâm có thể triển khai hoạt động ngay sau khi khánh thành.

Việc khởi công dự án tại khu vực Đồng Xuân - Bắc Qua không chỉ tạo thêm cơ sở vật chất phục vụ hoạt động văn hóa mà còn mở ra hướng khai thác mới đối với không gian phố cổ Hà Nội.

Khi đi vào hoạt động, Trung tâm Công nghiệp văn hóa Đồng Xuân - Bắc Qua được kỳ vọng trở thành nơi kết nối di sản với sáng tạo, văn hóa với thương mại và du lịch, góp phần đa dạng hóa sản phẩm trải nghiệm, nâng cao giá trị kinh tế của các hoạt động văn hóa, đồng thời gìn giữ và phát huy bản sắc riêng của khu phố cổ Hà Nội.

Minh Anh