Hà Nội: 'Mệnh lệnh từ trái tim' trong chiến dịch tìm lại tên cho các liệt sĩ

Công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ từ lâu đã được Đảng và Nhà nước xác định là nhiệm vụ chính trị trọng đại, mang giá trị nhân văn sâu sắc. Tại Hà Nội, tinh thần này đã được quán triệt nghiêm túc thông qua việc phát động "Chiến dịch 500 ngày đêm" – một chiến dịch được coi như mệnh lệnh từ trái tim, lan tỏa mạnh mẽ trong toàn hệ thống chính trị.

Chỉ trong một thời gian ngắn, Hà Nội đã ban hành đồng bộ các văn bản pháp lý, từ Quy chế hoạt động đến các kế hoạch chuyên biệt về khảo sát và lấy mẫu giám định ADN. 

Điểm mấu chốt tạo nên sự thông suốt cho bộ máy chính là việc thành lập Tổ công tác liên ngành cấp Thành phố để trực tiếp hướng dẫn 126 xã, phường thiết lập các Tổ lấy mẫu và số hóa thông tin. Nhờ sự quyết liệt này, đến ngày 20/6/2026, toàn bộ 340 nghĩa trang liệt sĩ (bao gồm 3 nghĩa trang cấp thành phố và 337 nghĩa trang cấp xã, phường) đã được hoàn thành khảo sát và gắn định danh.

Kết quả rà soát đã mang lại một hệ thống cơ sở dữ liệu chi tiết về 54.200 mộ liệt sĩ hiện đang an táng tại Thủ đô. Trong số này, chiếm đại đa số là mộ đơn với 54.191 ngôi, cùng 9 ngôi mộ tập thể. Đáng chú ý, các phần mộ đã được phân loại khoa học thành ba nhóm cụ thể để có phương án xử lý tối ưu. Nhóm mộ đã đầy đủ thông tin có 23.202 mộ, giúp công tác quản lý và thăm viếng của thân nhân diễn ra thuận lợi.

Nhóm mộ có một phần thông tin chiếm số lượng lớn nhất với 25.808 mộ. Đây là nhóm đòi hỏi các cơ quan chức năng phải tiếp tục đối chiếu từ nguồn minh chứng lịch sử hoặc nhân chứng.

Nhóm mộ chưa xác định được thông tin còn 8.059 mộ. Đây chính là nhóm trọng điểm cần tập trung khai quật và lấy mẫu sinh phẩm để "trả lại tên cho các anh" thông qua giám định ADN.

Song song với việc phân loại mộ, mặt trận thu nhận mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ cũng ghi nhận những con số ấn tượng. Công an Thành phố đã huy động gần 100 cán bộ, chiến sĩ thành lập 5 Đoàn công tác lưu động, rà soát ngày đêm tại 126 xã, phường. Đến nay, dữ liệu của 22.901 trường hợp thân nhân đã được cập nhật thành công lên Hệ thống dữ liệu dân cư Quốc gia.

Vượt qua rào cản đặc thù bằng công nghệ và lòng quyết tâm

Theo Ban Chỉ đạo Thành phố, bên cạnh những kết quả khả quan, cũng có những thách thức không nhỏ. Phần lớn các phần mộ chưa xác định thông tin thuộc thời kỳ kháng chiến chống Pháp. Sau nhiều thập kỷ, kết cấu phần mộ đã thay đổi phức tạp, nhiều mộ được tôn tạo kiên cố nhiều lần, khiến công tác khai quật và lấy mẫu gặp nhiều khó khăn, tốn kém chi phí nhân công.

Tuy nhiên, trước khối lượng công việc còn lại với hơn 8.000 mộ cần lấy mẫu, đồng chí Đỗ Anh Tuấn, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội, Trưởng ban Chỉ đạo, đã khẳng định quyết tâm chính trị cao nhất để Hà Nội phấn đấu hoàn thành "Chiến dịch 500 ngày đêm" trước 2 tháng so với kế hoạch của Ban Chỉ đạo quốc gia.

Để đạt được mục tiêu này, Thành phố đã đề ra các giải pháp mang tính đột phá và ứng dụng công nghệ mạnh mẽ. Hà Nội đẩy mạnh chuyển đổi số, giám sát khép kín toàn bộ quy trình từ khâu lấy mẫu, bảo quản đến giám định ADN để đảm bảo tính bảo mật và tôn nghiêm tuyệt đối. Sở Y tế cũng phối hợp chặt chẽ với Bộ Tư lệnh Thủ đô để thống nhất áp dụng các phương pháp xác định ADN chính xác nhất.

Trong giai đoạn từ tháng 7/2026 đến tháng 4/2027, Thành phố sẽ tập trung lực lượng để tìm kiếm, quy tập 14 mộ liệt sĩ tại các xã Suối Hai, Vật Lại, Bất Bạt và Cổ Đô. Đồng thời, 126 xã, phường sẽ tổ chức đồng loạt việc lấy mẫu hài cốt đối với các phần mộ chưa có thông tin. Đặc biệt, dự án cải tạo Nghĩa trang liệt sĩ Nhổn đang được triển khai nhanh chóng để sẵn sàng đón nhận, an táng các hài cốt được tìm thấy và xác định danh tính.

Trưởng ban Chỉ đạo yêu cầu toàn bộ hệ thống chính trị phải khẩn trương bắt tay vào việc ngay từ tuần đầu tháng 7/2026. Trong đó, Bộ Tư lệnh Thủ đô, với vai trò cơ quan thường trực, phải thực thi nghiêm túc nguyên tắc "6 rõ": Rõ người, rõ việc, rõ sản phẩm, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ thẩm quyền.

Việc hoàn thành khảo sát 340 nghĩa trang và đẩy mạnh lấy mẫu ADN không chỉ là một quy trình kỹ thuật, mà là hành trình của lòng tri ân. Mỗi mẫu sinh phẩm được thu thập, mỗi dữ liệu được số hóa đều mang theo hy vọng của hàng nghìn gia đình liệt sĩ về một ngày đoàn viên trong danh tính trọn vẹn. Điều này cũng có ý nghĩa để Hà Nội thực hiện mục tiêu không để một người anh hùng nào phải nằm lại trong vô danh giữa lòng đất mẹ Thủ đô.

Minh Anh