Hà Nội phát huy hiệu quả các thiết chế văn hóa cơ sở

 Kết nối các không gian sinh hoạt cộng đồng

Nhà văn hóa, điểm sinh hoạt cộng đồng có vai trò quan trọng trong đời sống ở khu dân cư; là nơi tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, học tập, giao lưu, góp phần gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa, tăng cường tình đoàn kết trong cộng đồng. Hiệu quả của thiết chế văn hóa không chỉ được quyết định bởi cơ sở vật chất, mà quan trọng hơn là nội dung hoạt động có thiết thực, phù hợp với nhu cầu của người dân và được duy trì thường xuyên hay không. Một nhà văn hóa thực sự phát huy hiệu quả phải là nơi người dân muốn đến, tích cực tham gia và tìm thấy những giá trị hữu ích cho đời sống.

Tiếp nối mô hình tại Nhà văn hóa - Khu thể thao thôn Vạn Điểm, xã Phú Xuyên là mô hình đại diện cho các nhà văn hoá thôn trên địa bàn các xã, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội phối hợp với UBND phường Giảng Võ và UBND phường Xuân Đỉnh tổ chức ra mắt 02 mô hình điểm tổ chức hoạt động tại thiết chế văn hóa tổ dân phố. Hai mô hình được xây dựng đại diện cho nhóm phường trung tâm và nhóm phường xa trung tâm, làm cơ sở đánh giá, rút kinh nghiệm và nhân rộng phù hợp với điều kiện từng địa bàn.

Phát triển văn hóa đọc, gắn với chuyển đổi số tại khu dân cư 

Mô hình tổ chức hoạt động tại Nhà văn hoá tổ dân phố số 4 phường Giảng Võ đại diện các thiết chế nhà văn hoá tại các phường trung tâm. Mô hình được xây dựng tại Nhà sinh hoạt cộng đồng tổ dân phố số 4, lấy thư viện cộng đồng và phát triển văn hóa đọc làm điểm nhấn, gắn với ứng dụng công nghệ số. Thiết chế có tổng diện tích khuôn viên 693 m², diện tích xây dựng 82,5 m², gồm 03 tầng; diện tích phục vụ thể dục thể thao 280 m². Tầng 1 bố trí không gian sinh hoạt cộng đồng và thư viện; tầng 2 có hội trường khoảng 60 chỗ ngồi; cùng sân hoạt động ngoài trời, cây xanh và các công trình phụ trợ.

Thư viện tại tầng 1 có diện tích 16 m², gần 1.500 đầu sách thuộc nhiều lĩnh vực. Mô hình chú trọng duy trì lịch phục vụ đọc, mượn sách; tổ chức giới thiệu sách, đọc sách cùng thiếu nhi, sinh hoạt câu lạc bộ đọc sách và trao đổi chuyên đề; kết nối với gia đình, trường học, các tổ dân phố. Việc bổ sung, luân chuyển sách và huy động nguồn lực xã hội hóa được gắn với nâng cao chất lượng phục vụ.

Hoạt động thư viện kết nối với phòng công nghệ số, máy tính có Internet, wifi miễn phí và sự hỗ trợ của Tổ chuyển đổi số cộng đồng, giúp người dân tra cứu thông tin, tiếp cận tài liệu số, sử dụng dịch vụ công trực tuyến. Các hoạt động văn nghệ, dân vũ, sinh hoạt hè thiếu nhi, bóng bàn, cầu lông, cờ tướng, cờ vua tiếp tục được duy trì, phù hợp với lịch sử dụng các phòng chức năng và khuôn viên.

Bên cạnh đó, mô hình tổ chức hoạt động tại nhà văn hoá tổ dân phố Xuân La 2 phường Xuân Đỉnh có khả năng liên kết với các không gian lân cận. Mô hình đại diện nhóm phường xa trung tâm, tập trung khai thác đồng bộ các phòng chức năng và khuôn viên Nhà văn hóa tổ dân phố Xuân La 2, đồng thời kết nối các không gian công cộng lân cận. Nhà văn hóa có tổng diện tích 700 m², diện tích xây dựng công trình 200 m². Tầng 1 có hội trường khoảng 150 chỗ ngồi và khu cộng đồng số; tầng 2 có phòng đọc sách, phòng tập; cùng sân thể thao, sân tổ chức hoạt động ngoài trời và các công trình phụ trợ.

Điểm nhấn của mô hình là kết hợp hoạt động trong nhà và ngoài trời, tổ chức các nhóm, câu lạc bộ theo lứa tuổi; gắn văn nghệ quần chúng với thực hành, giới thiệu giá trị văn hóa truyền thống, trong đó có câu lạc bộ ca trù sinh hoạt theo đợt tại đình Quán La. Việc kết nối với đình, chùa và các không gian sinh hoạt cộng đồng lân cận được thực hiện phù hợp với công năng, yêu cầu quản lý, bảo vệ di tích. Trong lễ ra mắt, đại biểu tham quan hội trường, khu cộng đồng số, phòng tập, phòng đọc sách và đình Quán La.

Tại Lễ ra mắt mô hình điểm thiết chế văn hoá - khu thể thao Nhà văn hóa Tổ dân phố Xuân La 2, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà đánh giá cao mô hình điểm của Thành phố tại thiết chế văn hóa phường Xuân Đỉnh, cho rằng mô hình bước đầu đi đúng hướng và đạt hiệu quả rõ rệt. Sự thành công này bắt nguồn từ chính sự tham gia nhiệt tình, trách nhiệm của mỗi người dân và mỗi nghệ nhân trên địa bàn.

Theo đồng chí Vũ Thu Hà, Xuân Đỉnh sở hữu một không gian văn hóa ấn tượng, đó là không gian "làng trong phố" rất độc đáo, kết nối giữa đình, chùa, cây di sản và các di tích lưu giữ dấu ấn của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Lợi thế của Nhà văn hóa Tổ dân phố Xuân La 2 là có thể kết nối những không gian văn hóa truyền thống nói trên để kiến tạo môi trường văn hóa văn minh và đậm bản sắc địa phương.

Để phát huy hiệu quả các thiết chế văn hóa, lãnh đạo Thành phố đề nghị phường Xuân Đỉnh cần đẩy mạnh công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa, nâng cấp thiết chế cơ sở; nhân rộng các câu lạc bộ ca trù truyền thống trên địa bàn; đẩy mạnh phát triển phong trào thể dục thể thao và chủ động chăm sóc sức khỏe nhân dân, tận dụng mọi không gian từ nhà văn hóa để xây dựng một "xã hội vận động" vì sức khỏe của mỗi người dân; phát triển văn hóa đọc và tăng cường gắn kết gia đình, cộng đồng.

Cùng với mô hình tại thôn Vạn Điểm, hai mô hình tại Giảng Võ và Xuân Đỉnh cung cấp cơ sở thực tiễn để các xã, phường lựa chọn cách tổ chức hoạt động phù hợp, phát huy bản sắc địa phương, từng bước đưa nhà văn hóa thôn, tổ dân phố trở thành không gian sinh hoạt thường xuyên, thiết thực của cộng đồng.

Đây cũng là cơ sở để nhà văn hóa thôn, tổ dân phố từng bước trở thành không gian sinh hoạt thường xuyên, nơi kết nối cộng đồng, lan tỏa giá trị văn hóa và hỗ trợ người dân tiếp cận các tiện ích thiết yếu trong đời sống.

Minh Thư