Hà Nội tăng tốc các dự án giao thông trọng điểm, mở rộng không gian phát triển

Đến cuối tháng 8/2026, TP. Hà Nội đang tập trung triển khai 7 dự án cầu qua sông Hồng, cùng các tuyến Vành đai 2,5, Vành đai 3,5, Vành đai 4 - Vùng Thủ đô và Quốc lộ 6 đoạn Ba La - Xuân Mai. 

Các dự án này có quy mô đầu tư lớn, kết nối Hà Nội với Hưng Yên, Bắc Ninh, Phú Thọ và nhiều tuyến cao tốc quốc gia. Khi hoàn thành, hệ thống này sẽ nâng cao năng lực vận tải, giảm áp lực cho khu vực nội đô, mở rộng không gian đô thị và tăng cường liên kết kinh tế giữa Thủ đô với các địa phương trong vùng.

Các dự án cầu vượt sông Hồng dần hình thành

Hà Nội đang triển khai đồng thời các dự án cầu qua sông Hồng nhằm kết nối giao thông hai bờ và mở rộng không gian phát triển đô thị.

Dự án thành phần xây dựng cầu Tứ Liên và đường dẫn hai đầu cầu có tổng mức đầu tư hơn 15.498 tỷ đồng, chiều dài khoảng 5,15 km, nối đường Nghi Tàm với đường Trường Sa. Dự án gồm cầu chính vượt sông Hồng, cầu vượt sông Đuống, cầu dẫn, hầm chui và các nút giao đồng bộ.

Đến cuối tháng 8, toàn bộ 62,51 ha mặt bằng theo chỉ giới dự án đã được tiếp nhận. Tại cầu chính, nhà thầu hoàn thành 84/84 cọc khoan nhồi và hai bệ trụ tháp P37, P38; đang thi công các đốt thân tháp và dầm ngang. Công trường tổ chức thi công 3 ca, 4 kíp, hướng tới mục tiêu hoàn thành trong năm 2027. Tuy nhiên, tại một số vị trí vẫn còn công trình chưa phá dỡ đúng chỉ giới, trạc thải và hạ tầng kỹ thuật chưa di chuyển hết.

Cầu Ngọc Hồi và đường dẫn hai đầu cầu dài khoảng 7,5 km, kết nối Vành đai 3,5 của Hà Nội với địa bàn tỉnh Hưng Yên, tổng mức đầu tư hơn 10.197 tỷ đồng.

Trên địa bàn Hà Nội, toàn bộ 32,6 ha mặt bằng đã được bàn giao; phía Hưng Yên bàn giao 12,8/22,66 ha, đạt 56,48%. Khoảng 0,8/2,3 km chiều dài tuyến phía Hưng Yên chưa được bàn giao mặt bằng, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng mục tiêu hoàn thành trước Hội nghị APEC 2027. Đến cuối tháng 8, nhà thầu đã hoàn thành 80/80 cọc khoan nhồi hai trụ tháp chính; thi công 1.902/2.315 cọc cầu dẫn và đúc 257/2.165 phiến dầm Super T. Giá trị sản lượng đạt hơn 1.528 tỷ đồng, tương đương 20,74% giá trị hợp đồng, chưa bao gồm chi phí dự phòng. Chưa có số liệu chính thức mới hơn về khối lượng xây lắp của dự án này.

Cầu Trần Hưng Đạo có tiến độ nổi bật nhất trong nhóm cầu qua sông Hồng. Dự án được đầu tư theo phương thức đối tác công tư, hợp đồng BT, tổng mức đầu tư gần 7.869 tỷ đồng. Công trình dài khoảng 4,18 km, nối trung tâm Hà Nội với Long Biên; cầu chính dài 870 m, rộng khoảng 43 m.

Đến giữa tháng 8, dự án hoàn thành 128 cọc khoan nhồi và 7/7 bệ trụ cầu chính. Năm trụ chính giữa sông đạt khoảng 85-88% khối lượng. Sản lượng toàn dự án đạt gần 40%, tăng đáng kể so với đầu tháng. Toàn bộ 26.275 tấn thép kết cấu đã được đưa về nhà máy gia công, trong đó nhịp TC2-TC3 đạt 67%, nhịp TC3-TC4 đạt 68%. 

Những nhịp vòm thép đầu tiên dự kiến được lắp dựng từ cuối tháng 8, đầu tháng 9/2026. Tuy nhiên, một số công trình hạ tầng kỹ thuật ngầm, nổi vẫn chưa được xử lý dứt điểm dù 31,05 ha đất sạch đã bàn giao; việc thi công trong phạm vi bảo vệ đê điều cần được phối hợp chặt chẽ để bảo đảm an toàn thoát lũ.

Cầu Thượng Cát có tổng mức đầu tư dự án thành phần xây dựng 7.302 tỷ đồng, chiều dài khoảng 5,4 km. Phần cầu chính đã hoàn thành 118/118 cọc khoan nhồi tại các trụ P29-P33; phần cầu dẫn thi công 348/1.036 cọc, đúc 119 phiến dầm Super T, sản lượng đạt khoảng 14,35%. Diện tích giải phóng mặt bằng ban đầu rộng 23,59 ha đã được bàn giao, các địa phương tiếp tục thu hồi bổ sung hơn 11.477 m2 sau khi điều chỉnh dự án. GPMB tại xã Thiên Lộc đạt khoảng 99,8% trong tháng 8.

Cầu Vân Phúc có tổng mức đầu tư 3.443 tỷ đồng, dài khoảng 7,77 km, kết nối Quốc lộ 32 với tỉnh Phú Thọ. Dự án đã hoàn thành bàn giao 28,98 ha mặt bằng. Nhà thầu thi công đạt 98/102 cọc khoan nhồi cầu chính, 478/713 cọc cầu cạn và cầu dẫn, đúc 243/868 phiến dầm; sản lượng đạt khoảng 25,22%, giải ngân vốn năm 2026 đạt 93,83%.

Cầu Hồng Hà và cầu Mễ Sở thuộc Dự án thành phần 3, đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô đang được triển khai với khối lượng xây lắp lớn. Theo đó, Cầu Hồng Hà dài khoảng 4,377 km, giá trị xây dựng khoảng 4.273 tỷ đồng. Nhà thầu tổ chức 30 mũi thi công, hoàn thành 931/941 cọc khoan nhồi, 59/70 bệ và thi công thân 56/70 trụ; sản lượng đạt khoảng 42,62%. Dự án phấn đấu thông xe kỹ thuật vào tháng 7/2027, hoàn thành toàn bộ trong tháng 10/2027.

Cầu Mễ Sở dài khoảng 2,024 km, nối Hà Nội với Hưng Yên, giá trị xây dựng khoảng 1.800 tỷ đồng. Nhà thầu đã hoàn thành toàn bộ cọc khoan nhồi cầu chính, cầu dẫn và cầu vượt đê Tả Hồng; sản lượng đạt khoảng 41,62%, phấn đấu hoàn thành toàn bộ trong tháng 10/2027.

Tăng tốc xây dựng các tuyến đường vành đai

Các tuyến đường vành đai đóng vai trò then chốt trong việc phân luồng giao thông liên tỉnh và nội đô.

Dự án đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô dài khoảng 113,52 km, đi qua Hà Nội, Hưng Yên và Bắc Ninh, tổng mức đầu tư 85.813 tỷ đồng. Trên địa bàn Hà Nội, công tác thu hồi 800,15 ha đất và di chuyển 10.345 ngôi mộ đã hoàn thành; 13/13 khu tái định cư được xây dựng. Các đường điện cao thế 110 kV, 220 kV và 500 kV đã được di chuyển; một số công trình ngầm, nổi và tài sản trên đất vẫn đang tiếp tục xử lý.

Đối với Dự án thành phần 2.1 xây dựng đường song hành qua Hà Nội, nhà thầu đã thảm bê tông nhựa khoảng 35/50,76 km. Giá trị sản lượng đạt khoảng 3.650/4.205 tỷ đồng, tương đương 87%. Các hạng mục cầu, cống cơ bản hoàn thành; một số gói thầu đang hoàn thiện nền đường, mặt đường, chiếu sáng và hệ thống an toàn giao thông. Tại tiểu dự án đầu tư công thuộc Dự án thành phần 3, doanh nghiệp dự án bố trí 43 mũi thi công tại 9 gói thầu, hoàn thành 1.903/1.979 cọc khoan nhồi, 164,5 bệ trụ, 143,5 thân trụ và đúc 346 phiến dầm Super T. Thành phố phấn đấu thông xe kỹ thuật các cầu Hồng Hà, Mễ Sở, Hoài Thượng trước Hội nghị APEC 2027.

Dự án xây dựng ba đoạn Vành đai 2,5 gồm Khu đô thị mới Dịch Vọng - Dương Đình Nghệ, Vũ Phạm Hàm - Trần Duy Hưng và Ngụy Như Kon Tum - Nguyễn Trãi có tổng mức đầu tư hơn 432 tỷ đồng. Mặt bằng cả ba đoạn đã bàn giao; sản lượng xây lắp đạt khoảng 23%, tỷ lệ giải ngân vốn năm 2026 đạt 83,86%. Nhà thầu đang tập trung thi công hệ thống thoát nước, hào kỹ thuật và nền đường. 

Đường Vành đai 3,5 đoạn từ cầu Thượng Cát đến Quốc lộ 32 dài 3,5 km, tổng mức đầu tư 1.495 tỷ đồng. Dự án tiếp nhận 19,75/25,41 ha mặt bằng, đạt 77,7%; sản lượng thi công đạt 2,75%. Diện tích còn lại tại phường Tây Tựu và xã Ô Diên, cùng các công trình, hoa màu và hạ tầng kỹ thuật chưa di chuyển đang cản trở tiến độ thi công đồng bộ.

Cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 6 đoạn Ba La - Xuân Mai

Dự án cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 6 đoạn Ba La - Xuân Mai dài khoảng 21,7 km, tổng mức đầu tư hơn 9.590 tỷ đồng. Theo hồ sơ, toàn bộ 105,872 ha trong phạm vi giải phóng mặt bằng đã được bàn giao; tỷ lệ giải ngân vốn năm 2026 đạt 87,89%.

Tuy nhiên, bàn giao theo hồ sơ chưa đồng nghĩa với mặt bằng sạch. Một số hộ dân vẫn đang di chuyển tài sản, hoàn thiện phần nhà sau cắt xén; các công trình điện, nước, viễn thông và chiếu sáng chưa được xử lý dứt điểm. Ngày 13/8, Sở Xây dựng Hà Nội xác định nguyên nhân thi công ngắt quãng tại một số đoạn chủ yếu do chưa có mặt bằng sạch đồng bộ, yêu cầu khắc phục các hố sâu, tăng cường bảo đảm an toàn và vệ sinh môi trường.

Các nhà thầu hiện thi công cầu vượt Vành đai 4, cầu Mai Lĩnh, cầu Đồng Chữ, cầu Tân Trượng, các cống hộp, tường chắn và nền đường. Cầu vượt Vành đai 4 thi công 95/144 cọc khoan nhồi; cầu Mai Lĩnh hoàn thành 66/126 cọc; toàn bộ phiến dầm cầu Xuân Mai và cầu Quán Lát đã được đúc xong.

Tiến độ đến cuối tháng 8 cho thấy nhiều dự án đã chuyển mạnh từ giải phóng mặt bằng sang thi công quy mô lớn. Tuy nhiên, chất lượng mặt bằng sau bàn giao, tiến độ di chuyển hạ tầng kỹ thuật, thủ tục đê điều và sự phối hợp giữa Hà Nội với các địa phương lân cận vẫn là những yếu tố quyết định.

Việc xử lý dứt điểm các tồn tại này sẽ tạo điều kiện để nguồn vốn đầu tư công và vốn xã hội hóa sớm phát huy hiệu quả, đưa các công trình về đích đúng kế hoạch, từng bước hình thành mạng lưới giao thông đồng bộ và mở rộng không gian phát triển kinh tế của Thủ đô.

Minh Anh