Hà Nội thúc đẩy hợp tác Việt Nam- Trung Quốc xây dựng môi trường đô thị xanh, bền vững

Diễn đàn có sự tham dự của khoảng 150 đại biểu là đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, trường đại học, viện nghiên cứu, chuyên gia và doanh nghiệp của Việt Nam và Trung Quốc. Với chủ đề "Từ chính sách đến hành động: Chung tay xây dựng môi trường đô thị xanh và bền vững", Diễn đàn nhấn mạnh ý nghĩa của hợp tác Việt Nam - Trung Quốc trong lĩnh vực môi trường, hướng tới chuyển các trao đổi về chính sách, kinh nghiệm và công nghệ thành những nội dung hợp tác cụ thể phục vụ các nhu cầu thực tiễn của Hà Nội.

Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh và các vấn đề môi trường đô thị ngày càng phức tạp, tăng cường hợp tác quốc tế, đặc biệt là trao đổi giữa các cơ quan quản lý, giới khoa học và doanh nghiệp của hai nước, có ý nghĩa thiết thực đối với Hà Nội. Thông qua Diễn đàn, hai bên có cơ hội chia sẻ kinh nghiệm quản trị môi trường đô thị, quan trắc và dự báo chất lượng môi trường, kiểm soát nguồn ô nhiễm, phát triển giao thông xanh, quản lý nước và chất thải, cũng như ứng dụng khoa học - công nghệ trong quản lý môi trường.

Đáng chú ý, phía Trung Quốc có sự tham gia của các cơ quan quản lý về sinh thái - môi trường và khoa học - công nghệ của Quảng Tây; Đại học Thanh Hoa cùng các viện nghiên cứu, chuyên gia và doanh nghiệp công nghệ hoạt động trong các lĩnh vực quan trắc, trí tuệ nhân tạo, kiểm soát ô nhiễm, nước thải và tái chế chất thải. Sự tham gia này thể hiện mong muốn chia sẻ kinh nghiệm, kết nối chuyên môn và giải pháp công nghệ, qua đó đồng hành, hỗ trợ Thành phố Hà Nội trong quá trình xây dựng môi trường đô thị xanh và bền vững theo đúng tinh thần chủ đề của Diễn đàn.

Tinh thần xuyên suốt của Diễn đàn là chuyển từ trao đổi chính sách và kinh nghiệm sang cùng xác định vấn đề, cùng xây dựng giải pháp, cùng thí điểm, triển khai và đánh giá kết quả, qua đó tạo nền tảng cho hợp tác môi trường Việt Nam - Trung Quốc ngày càng thiết thực và hiệu quả.

Phát biểu tại Diễn đàn, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Bùi Duy Cường đã ghi nhận và đánh giá cao chủ đề của Diễn đàn, phù hợp với yêu cầu Hà Nội đang đặt ra hiện nay là chính sách về môi trường phải được chuyển hóa thành hành động cụ thể và kết quả có thể đo lường trong thực tiễn.

Hà Nội là một đô thị có quy mô dân số lớn, tốc độ đô thị hóa nhanh và cường độ các hoạt động giao thông, xây dựng, sản xuất ngày càng cao, Hà Nội đang phải đối mặt với nhiều sức ép về môi trường. Thành phố xác định ba lĩnh vực cần tập trung giải quyết là môi trường không khí, chất thải rắn và môi trường nước.

Đối với môi trường không khí, từ đầu năm đến nay, tỷ lệ số ngày có chất lượng không khí ở mứctốt và trung bình đạt 74,8% tốt hơn cùng kỳ năm ngoái; nồng độ PM2.5 trung bình từ đầu năm đạt 39,64 µg/m³, nằm trong giới hạn quy chuẩn quốc gia. Tuy nhiên, chất lượng không khí chưa thực sự bền vững, nhất là vào mùa đông và thời kỳ giao mùa; áp lực từ nguồn giao thông, xây dựng, công nghiệp, đốt mở và các tác động ô nhiễm liên vùng. Hà Nội đang chuyển từ xử lý ô nhiễm theo sự vụ sang quản lý chủ động theo nguồn phát thải và dựa trên dữ liệu. Đồng thời đang triển khai vùng phát thải thấp, thúc đẩy giao thông xanh, tăng cường kiểm soát các nguồn phát thải...

Đối với chất thải rắn, khoảng 83% chất thải rắn sinh hoạt hiện được xử lý bằng công nghệ đốt phát điện. Thành phố đang tiếp tục đầu tư nâng cao năng lực xử lý, thúc đẩy tái sử dụng, tái chế và hướng tới chấm dứt chôn lấp trực tiếp rác sinh hoạt vào cuối năm 2027.

Đối với môi trường nước, tỷ lệ nước thải sinh hoạt đô thị được thu gom, xử lý hiện đạt khoảng 52,8%. Hà Nội đang đẩy nhanh đầu tư hệ thống thu gom, xử lý nước thải và cải thiện chất lượng các sông, hồ nội, ngoại thành hướng tới mục tiêu xử lý tối thiểu 70% nước thải sinh hoạt đô thị vào năm 2030.

Trung Quốc có nhiều đô thị lớn đã trải qua quá trình đô thị hóa nhanh và từng đối mặt với những thách thức môi trường tương đồng với Hà Nội. Trong quá trình đó, Trung Quốc đã tích lũy nhiều kinh nghiệm trong quản lý chất lượng không khí, kiểm soát nguồn phát thải đặc biệt trong khu trung tâm thủ đô Bắc Kinh, xây dựng mạng lưới quan trắc và cảnh báo, phát triển giao thông xanh, xử lý nước và chất thải, cũng như ứng dụng dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo trong quản trị đô thị.

Hà Nội đặc biệt quan tâm tới kinh nghiệm xác định chính xác nguồn gây ô nhiễm; kết nối dữ liệu quan trắc với dự báo và cảnh báo; kiểm soát đồng bộ các nguồn phát thải; cũng như cơ chế phối hợp giữa các ngành, các cấp và giữa các địa phương của Trung Quốc. Đồng thời, Hà Nội muốn nghiên cứu sâu việc chuyển từ xử lý ô nhiễm sau khi phát sinh sang phòng ngừa và kiểm soát từ nguồn; chuyển từ quản lý chủ yếu dựa trên kinh nghiệm sang quản trị dựa trên dữ liệu; và chuyển từ các giải pháp riêng lẻ sang một hệ thống chính sách đồng bộ. Đây cũng chính là hướng Hà Nội đang từng bước triển khai.

Thành phố đánh giá cao sự tham gia của Đại học Thanh Hoa, các cơ quan và đơn vị của tỉnh Quảng Tây, các viện nghiên cứu, chuyên gia và doanh nghiệp Trung Quốc tại Diễn đàn hôm nay.

Hà Nội mong muốn cùng các đối tác Trung Quốc lựa chọn một số nội dung có tính khả thi để tiếp tục nghiên cứu, thử nghiệm và triển khai, với mục tiêu, đầu mối cụ thể, lộ trình rõ và kết quả có thể đánh giá được; Chúng ta cần từng bước chuyển từ trao đổi kinh nghiệm sang cùng giải quyết vấn đề; từ giới thiệu công nghệ sang kiểm chứng trong thực tiễn; từ ý tưởng hợp tác sang những mô hình có thể đo lường, đánh giá và nhân rộng.

Thành phố Hà Nội mong muốn, sẵn sàng tạo điều kiện để các cơ quan chuyên môn, các trường đại học, viện nghiên cứu, chuyên gia và doanh nghiệp của hai bên tiếp tục kết nối và xây dựng các chương trình hợp tác thiết thực hiệu quả.

Thiện Tâm