Hà Nội mở rộng dư địa huy động nguồn lực tư nhân cho phát triển Thủ đô

Vốn tư nhân còn dư địa tăng trưởng

Chiếm hơn một nửa tổng vốn đầu tư phát triển trên địa bàn Hà Nội, khu vực ngoài nhà nước đang giữ vai trò quan trọng trong việc huy động nguồn lực cho tăng trưởng. 

Trong 9 tháng năm 2026, tổng vốn đầu tư phát triển trên địa bàn Hà Nội đạt khoảng 451.400 tỷ đồng, tăng 19% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, vốn khu vực ngoài nhà nước đạt 235.700 tỷ đồng, chiếm 52,2% tổng vốn đầu tư, tiếp tục là khu vực đóng góp lớn nhất.

Vốn khu vực nhà nước đạt 183.400 tỷ đồng, tăng 30,3%; khu vực có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đạt 32.300 tỷ đồng, tăng 25,9%. Đáng chú ý, trong khi tổng vốn đầu tư phát triển tăng 19%, vốn khu vực ngoài nhà nước chỉ tăng 10,7%.

Chênh lệch về tốc độ tăng cho thấy, dù đang chiếm tỷ trọng lớn nhất, tốc độ tăng vốn của khu vực này trong 9 tháng năm 2026 vẫn thấp hơn mức tăng chung. Điều này cho thấy khu vực ngoài nhà nước vẫn còn dư địa để đóng góp nhiều hơn vào tăng trưởng đầu tư của Thủ đô. Đây cũng là nguồn lực cần được quan tâm khi Hà Nội đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân từ 11%/năm trở lên trong giai đoạn 2026–2030.

Theo kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm được HĐND thành phố thông qua ngày 28/3/2026, Hà Nội đặt mục tiêu tổng vốn đầu tư toàn xã hội đạt khoảng 5 triệu tỷ đồng. Để thực hiện mục tiêu này, thành phố phải huy động bình quân khoảng 1 triệu tỷ đồng mỗi năm, với sự tham gia của ngân sách nhà nước, doanh nghiệp trong nước và nhà đầu tư nước ngoài.

Trong khi đó, tổng vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026–2030 được xác định là 864.682 tỷ đồng. Nguồn vốn này tập trung cho những công trình hạ tầng quan trọng, đặc biệt là giao thông, đường sắt đô thị và các dự án phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Nhu cầu đầu tư lớn đặt ra yêu cầu sử dụng hiệu quả ngân sách để tạo điều kiện thu hút các nguồn lực khác. Việc hoàn thiện các tuyến đường vành đai, cầu vượt sông Hồng, hệ thống giao thông công cộng không chỉ phục vụ đi lại mà còn cải thiện khả năng kết nối giữa các khu vực, tạo điều kiện triển khai dự án sản xuất, kinh doanh và phát triển đô thị.

Tuy nhiên, hạ tầng chỉ là một trong những điều kiện để thu hút đầu tư. Đối với doanh nghiệp, quyết định bỏ vốn còn phụ thuộc vào tính ổn định của quy hoạch, khả năng tiếp cận đất đai, tiến độ giải quyết thủ tục và phương án tài chính của từng dự án.

Vì vậy, cùng với đẩy nhanh đầu tư công, Hà Nội đang tập trung giải quyết những khó khăn trực tiếp ảnh hưởng đến khả năng triển khai dự án của khu vực ngoài nhà nước.

Tháo gỡ vướng mắc cho dự án có khả năng triển khai

Tại Hội nghị về giải pháp khơi thông nguồn lực tài chính - ngân hàng phục vụ tăng trưởng kinh tế Thủ đô giai đoạn 2026–2030, tổ chức ngày 12/9, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng yêu cầu các cơ quan liên quan rà soát, phân loại dự án và doanh nghiệp có nhu cầu vốn, xác định rõ những trường hợp đủ điều kiện giải ngân ngay và những dự án còn vướng mắc cần xử lý.

Theo chỉ đạo của Chủ tịch UBND thành phố, Sở Tài chính phối hợp với các sở, ngành và Ngân hàng Nhà nước Khu vực I phân loại dự án thành các nhóm cụ thể. Trong đó, những dự án có thể triển khai ngay cần được hỗ trợ tiếp cận vốn; những dự án còn khó khăn phải xác định rõ nguyên nhân; các dự án quy mô lớn cần chuẩn bị phương án huy động vốn trung và dài hạn.

Cách phân loại này nhằm giải quyết một thực tế: không phải doanh nghiệp nào có nhu cầu đầu tư cũng có thể triển khai dự án ngay, và không phải dự án nào chậm thực hiện cũng chỉ do thiếu vốn.

Có dự án đã chuẩn bị được nguồn lực tài chính nhưng còn vướng thủ tục đất đai, quy hoạch hoặc xây dựng. Ngược lại, một số dự án có điều kiện pháp lý tương đối thuận lợi nhưng cần thêm nguồn tín dụng để triển khai.

Nếu các vướng mắc không được xác định cụ thể, việc hỗ trợ doanh nghiệp khó đạt hiệu quả. Do đó, yêu cầu đặt ra là xử lý theo từng nhóm dự án, gắn trách nhiệm của cơ quan quản lý với tiến độ giải quyết công việc.

Đối với những dự án quy mô lớn, Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng đề nghị các tổ chức tín dụng nghiên cứu tăng cường hợp vốn, đồng tài trợ, đồng thời phối hợp báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét những khó khăn liên quan đến cơ chế tín dụng và khả năng bố trí nguồn vốn trung, dài hạn.

Bên cạnh tháo gỡ khó khăn về vốn, Hà Nội đang xử lý các dự án chậm triển khai nhằm hạn chế lãng phí đất đai và nguồn lực đầu tư.

Theo báo cáo tại Hội nghị lần thứ 7 Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố Hà Nội khóa XVIII ngày 12/10, thành phố tập trung xử lý 341 dự án đầu tư ngoài ngân sách chậm triển khai. Trong đó, 71 dự án đã được xử lý dứt điểm, gồm 21 dự án hoàn thành, đưa vào sử dụng; 33 dự án chấm dứt hoạt động đầu tư hoặc thu hồi quyết định giao đất và 17 dự án đã khởi công.

Ngoài ra, 102 dự án đã được tháo gỡ vướng mắc, cho phép tiếp tục thực hiện. Kết quả này cho thấy việc rà soát, phân loại dự án không chỉ nhằm xử lý những trường hợp kéo dài mà còn tạo điều kiện để các dự án có khả năng thực hiện tiếp tục triển khai.

Đối với doanh nghiệp, thời gian hoàn thành thủ tục và khả năng tiếp cận mặt bằng có ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí đầu tư. Khi dự án chậm triển khai, nguồn vốn đã chuẩn bị có thể bị ứ đọng, trong khi doanh nghiệp vẫn phải thực hiện các nghĩa vụ tài chính liên quan.

Việc giải quyết các dự án tồn đọng vì vậy có ý nghĩa đối với cả quản lý đất đai và huy động vốn đầu tư xã hội.

Đưa các thỏa thuận hợp tác thành dự án cụ thể

Cùng với tháo gỡ khó khăn cho các dự án đang triển khai, Hà Nội tiếp tục thúc đẩy các hoạt động xúc tiến đầu tư, mở rộng hợp tác với doanh nghiệp và nhà đầu tư trong nước, quốc tế.

Tại Hội nghị công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm và Xúc tiến đầu tư năm 2026, tổ chức ngày 29/6, thành phố công bố 50 bản ghi nhớ, thỏa thuận hợp tác đã được ký kết với các đối tác. Nội dung hợp tác tập trung vào những lĩnh vực như hạ tầng đô thị, tài chính, khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, y tế và giáo dục.

Tuy nhiên, việc ký kết thỏa thuận mới là bước đầu của quá trình hợp tác. Để hình thành dự án đầu tư, các bên còn phải xác định nội dung triển khai, trách nhiệm thực hiện, điều kiện pháp lý, nguồn vốn và tiến độ cụ thể.

Ngày 5/8/2026, UBND thành phố Hà Nội ban hành Kế hoạch số 304/KH-UBND về triển khai các bản ghi nhớ, thỏa thuận hợp tác đã ký kết tại hội nghị. Kế hoạch yêu cầu các cơ quan chủ trì rà soát từng nội dung hợp tác, xác nhận hiệu lực, xác định đầu mối của thành phố và đối tác, đồng thời xây dựng tiến độ thực hiện.

Các nhiệm vụ được chia thành bốn nhóm lĩnh vực gồm hạ tầng, đô thị; khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; tài chính, xúc tiến đầu tư; văn hóa, y tế và giáo dục.

Đáng chú ý, thành phố yêu cầu xác định sản phẩm đầu ra đối với từng nội dung hợp tác, lựa chọn những nhiệm vụ có khả năng triển khai sớm trong năm 2026. Các cơ quan được giao chủ trì phải chủ động làm việc với đối tác, làm rõ nhu cầu phối hợp và những vấn đề cần thành phố hỗ trợ.

Việc cụ thể hóa các bản ghi nhớ giúp cơ quan quản lý theo dõi tiến độ hợp tác, đồng thời phân biệt những nội dung mới dừng ở trao đổi, nghiên cứu với các dự án đã có điều kiện triển khai.

Đây cũng là yêu cầu quan trọng trong đánh giá kết quả xúc tiến đầu tư. Số lượng thỏa thuận được ký kết phản ánh mức độ quan tâm của các đối tác, nhưng nguồn lực thực sự đưa vào nền kinh tế phải được thể hiện qua hoạt động đầu tư và tiến độ thực hiện dự án.

Đối với những lĩnh vực có nhu cầu vốn lớn như hạ tầng giao thông, phát triển đô thị và xử lý môi trường, việc chuẩn bị dự án có thể kéo dài. Do đó, xác định rõ đầu mối và tiến độ ngay từ giai đoạn hợp tác ban đầu sẽ giúp các bên chủ động hơn trong quá trình triển khai.

Hà Nội cũng đang nghiên cứu các phương án huy động nguồn lực cho những công trình hạ tầng chiến lược, trong đó có vốn vay, phát hành trái phiếu chính quyền địa phương và khai thác giá trị tăng thêm từ đất tại các khu vực phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng.

Đối với các dự án hợp tác công tư, khả năng thu hút nhà đầu tư phụ thuộc vào phương án tài chính, nguồn thu và cơ chế phân chia rủi ro theo quy định. Những dự án có khả năng thu hồi vốn cần được chuẩn bị khác với các công trình chủ yếu phục vụ an sinh xã hội.

Trong quá trình xây dựng kế hoạch đầu tư công trung hạn, Hà Nội đã xác định nhu cầu vốn rất lớn cho đường sắt đô thị và các công trình giao thông trọng điểm. Thành phố đồng thời phải tính toán khả năng cân đối ngân sách, huy động các nguồn vốn hợp pháp và sắp xếp thứ tự ưu tiên để bảo đảm tính khả thi.

Với mục tiêu huy động khoảng 5 triệu tỷ đồng vốn đầu tư toàn xã hội trong 5 năm, một trong những nhiệm vụ trước mắt của Hà Nội là tiếp tục xử lý các dự án có khả năng triển khai nhưng còn vướng thủ tục, đồng thời đẩy nhanh việc cụ thể hóa những thỏa thuận hợp tác đã ký kết.

Đây là những công việc có thể tạo chuyển biến trực tiếp về tiến độ đầu tư, nhất là trong bối cảnh thành phố cần thêm nguồn lực để thực hiện các mục tiêu tăng trưởng, phát triển hạ tầng và mở rộng không gian đô thị.

Minh Anh