Hoàn thiện khung pháp lý cho các nghị định hướng dẫn Luật Xây dựng

Tại tọa đàm, ông Bùi Văn Dưỡng, Phó Cục trưởng Cục Kinh tế - QLĐTXD, Bộ Xây dựng đã trình bày những nội dung cơ bản của Dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Xây dựng về quản lý hoạt động xây dựng. Dự thảo được xây dựng trên cơ sở kế thừa các quy định hiện hành, đồng thời sửa đổi, bổ sung nhằm phù hợp với Luật Xây dựng năm 2025, bảo đảm thể chế hóa đầy đủ chủ trương của Đảng về hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.

Một trong những điểm nhấn của Dự thảo là việc tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính. Theo kết quả đánh giá, Dự thảo không phát sinh thêm thủ tục hành chính mới mà tập trung cắt giảm, đơn giản hóa các thủ tục hiện có. Đáng chú ý, một số thủ tục không còn phù hợp đã được bãi bỏ, trong đó có thủ tục thẩm định thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở tại cơ quan chuyên môn về xây dựng. Các thủ tục còn lại được hoàn thiện theo hướng giảm giấy tờ, rút ngắn thời gian xử lý và tăng cường sử dụng dữ liệu điện tử, góp phần giảm chi phí tuân thủ cho tổ chức, cá nhân.

Bên cạnh đó, nội dung về phân cấp, phân quyền trong quản lý hoạt động xây dựng cũng được hoàn thiện theo hướng rõ trách nhiệm, phù hợp với năng lực của từng cấp. Dự thảo xác định rõ thẩm quyền của các cơ quan ở Trung ương và địa phương trong thẩm định dự án, đồng thời trao quyền chủ động hơn cho địa phương trong việc tổ chức thực hiện, bảo đảm linh hoạt, hiệu quả và sát thực tiễn.

Giới thiệu Dự thảo Nghị định về Quản lý chi phí Đầu tư xây dựng, ông Hồ Ngọc Sơn, Phó Cục trưởng Cục Kinh tế - QLĐTXD, Bộ Xây dựng cho biết, Dự thảo tập trung hoàn thiện các quy định về xác định, thẩm định, quản lý tổng mức đầu tư, dự toán xây dựng và kiểm soát chi phí theo từng giai đoạn của dự án. Theo đó, chi phí đầu tư xây dựng được xác định cho toàn bộ dự án, từng công trình và từng gói thầu, bảo đảm tính đồng bộ với phạm vi, nội dung thiết kế và phục vụ hiệu quả công tác lựa chọn nhà thầu cũng như quản lý hợp đồng.

Dự thảo cũng quy định rõ các thành phần của tổng mức đầu tư, bao gồm chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; chi phí xây dựng; chi phí thiết bị; chi phí quản lý dự án; chi phí tư vấn đầu tư xây dựng; chi phí khác và chi phí dự phòng. Việc xác định chi phí được yêu cầu phù hợp với từng giai đoạn thiết kế, bảo đảm tính chính xác, minh bạch và khả năng kiểm soát.

Đáng chú ý, Dự thảo bổ sung các quy định về việc sử dụng dữ liệu chi phí, suất vốn đầu tư và chỉ số giá xây dựng, cho phép tham khảo cả dữ liệu quốc tế đối với các dự án áp dụng công nghệ mới chưa có tiền lệ trong nước, qua đó nâng cao tính linh hoạt và hội nhập trong quản lý chi phí. Dự thảo nhấn mạnh trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc quản lý chi phí từ giai đoạn chuẩn bị dự án đến khi hoàn thành, đưa công trình vào khai thác sử dụng, bảo đảm hiệu quả đầu tư và kiểm soát rủi ro.

Đối với Dự thảo Nghị định về Hợp đồng xây dựng, ông Nguyễn Bắc Thủy, Trưởng phòng Kinh tế và hợp đồng, Cục Kinh tế - QLĐTXD, Bộ Xây dựng cho biết Dự thảo đã được xây dựng theo hướng hoàn thiện khung pháp lý về giao kết và thực hiện hợp đồng, phù hợp với thông lệ quốc tế và thực tiễn triển khai tại Việt Nam. Dự thảo làm rõ các loại hợp đồng xây dựng như hợp đồng trọn gói, hợp đồng theo đơn giá cố định, hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh, hợp đồng theo thời gian, cũng như các hợp đồng tổng thầu như EPC, EC, PC, EP…

Bên cạnh việc phân loại hợp đồng, Dự thảo tập trung quy định cụ thể về nguyên tắc ký kết, nội dung hợp đồng, điều kiện thanh toán, điều chỉnh giá hợp đồng và xử lý phát sinh trong quá trình thực hiện. Các quy định này nhằm bảo đảm tính minh bạch, công bằng giữa các bên, đồng thời hạn chế tranh chấp, khiếu kiện trong hoạt động xây dựng.

Dự thảo cũng tăng cường các quy định về quản lý thực hiện hợp đồng, gắn trách nhiệm của các chủ thể tham gia với tiến độ, chất lượng và hiệu quả của dự án. Việc chuẩn hóa các điều khoản hợp đồng được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao tính chuyên nghiệp, giảm thiểu rủi ro pháp lý và bảo đảm tính ổn định trong hoạt động đầu tư xây dựng.

Một nội dung quan trọng khác được các đại biểu quan tâm là việc thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong hoạt động xây dựng. Dự thảo Nghị định đã bổ sung các quy định cho phép thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử, sử dụng dữ liệu số thay thế hồ sơ giấy, đồng thời thúc đẩy kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành. Đặc biệt, việc áp dụng mô hình thông tin công trình (BIM) đối với các dự án quy mô lớn được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả quản lý, chất lượng công trình và tính minh bạch trong toàn bộ quá trình đầu tư xây dựng.

Tại tọa đàm, các đại biểu đã thẳng thắn trao đổi, đóng góp nhiều ý kiến nhằm hoàn thiện dự thảo nghị định theo hướng khả thi, sát thực tiễn, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân. Cũng trong Chương trình, Tổng hội đã tổ chức Lễ kết nạp Hội viên tập thể mới của Tổng hội cho Tổng Công ty Cổ phần Công trình Viettel.

Ngọc Hân