Kết nối đa phương thức, thúc đẩy phát triển logistics

Tại Hội nghị quán triệt và triển khai các kế hoạch, chương trình hành động của Ban Thường vụ Thành ủy thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV và một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị tổ chức mới đây, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Bùi Duy Cường cho hay, dù không có biển, Hà Nội vẫn giữ vai trò quan trọng trong mạng lưới kinh tế biển quốc gia với lợi thế là thị trường tiêu thụ lớn, đầu mối giao thông, logistics; đồng thời tập trung nhiều cơ sở nghiên cứu, đào tạo và doanh nghiệp công nghệ.

Theo đó, Kế hoạch hành động của Ban Thường vụ Thành ủy triển khai Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh xác định tăng cường liên kết giữa Hà Nội với các tỉnh, thành phố ven biển, hỗ trợ lưu thông hàng hóa và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Trong lĩnh vực hạ tầng và logistics, giai đoạn 2026-2030, Hà Nội tập trung nâng cao năng lực kết nối với các cảng biển, cửa khẩu và trung tâm kinh tế lớn; từng bước hình thành mạng lưới logistics đồng bộ, đa phương thức, qua đó rút ngắn thời gian vận chuyển, giảm chi phí cho doanh nghiệp và nâng cao sức cạnh tranh của kinh tế Thủ đô.

Kết nối hạ tầng, mở rộng liên kết logistics

Định hướng này được đặt trong tổng thể kế hoạch phát triển dịch vụ logistics của Hà Nội giai đoạn 2026-2030. Thành phố xác định phát triển logistics theo hướng hiện đại, hiệu quả, bền vững, tăng cường liên kết vùng và phát huy vai trò đầu mối của Thủ đô trong chuỗi cung ứng hàng hóa khu vực phía Bắc.

Theo Phó Chủ tịch UBND Thành phố Bùi Duy Cường, Hà Nội hiện có các đầu mối cảng cạn Long Biên, ICD Mỹ Đình, Cổ Bi; 25 cảng thủy nội địa, trong đó 9 cảng đang được đầu tư và 7 cảng đang được đề xuất dự án đầu tư.

Hệ thống này tạo cơ sở để tổ chức tập kết, lưu kho, thông quan, phân phối hàng hóa, đồng thời kết nối Hà Nội với hệ thống cảng biển Hải Phòng, Quảng Ninh, nhất là bằng đường thủy.

Cùng với đó, tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng khi được triển khai, hoàn thành sẽ hình thành hành lang vận tải quan trọng, kết nối cửa khẩu quốc tế Lào Cai, Thủ đô Hà Nội và hệ thống cảng biển Hải Phòng.

Đây là điều kiện để Hà Nội phát huy tốt hơn vai trò trung tâm điều phối, trung chuyển hàng hóa của khu vực phía Bắc, đồng thời mở rộng khả năng kết nối với thị trường quốc tế.

Việc phát triển logistics của Hà Nội vì vậy không chỉ tập trung vào hệ thống kho bãi hay các trung tâm logistics trên địa bàn mà hướng tới kết nối các phương thức vận tải và các đầu mối giao thương lớn. Trong đó, đường bộ, đường sắt, đường thủy, cảng cạn và hàng không được kết nối trong một mạng lưới thống nhất sẽ góp phần nâng cao hiệu quả lưu chuyển hàng hóa.

Theo Kế hoạch phát triển dịch vụ logistics giai đoạn 2026-2030, Hà Nội định hướng xây dựng các trung tâm logistics tập trung quy mô lớn, gắn với các đầu mối giao thông và khu vực sản xuất, đồng thời phát triển hệ thống kho bãi, kho lạnh, kho thông minh phù hợp với nhu cầu của thị trường.

Thành phố cũng xác định đẩy mạnh hợp tác, liên kết với các địa phương trong vùng Thủ đô, vùng Đồng bằng sông Hồng, vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và các tỉnh, thành phố trong cả nước về hạ tầng, quy định và cơ chế quản lý.

Đây là yêu cầu quan trọng trong bối cảnh hoạt động sản xuất, xuất nhập khẩu và thương mại điện tử ngày càng tạo ra nhu cầu lớn về vận chuyển, lưu kho và phân phối hàng hóa.

Phát triển logistics gắn với số hóa, xanh hóa

Cùng với đầu tư hạ tầng, Hà Nội đang đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong logistics. Thành phố định hướng xây dựng nền tảng dữ liệu logistics, tích hợp thông tin về kho bãi, vận tải, cảng cạn và doanh nghiệp logistics; từng bước số hóa hoạt động giao nhận, quản lý kho và vận tải.

Việc hình thành hệ thống dữ liệu và kết nối giữa các chủ thể trong chuỗi cung ứng sẽ góp phần nâng cao khả năng chia sẻ thông tin, giảm thời gian xử lý và tăng hiệu quả vận hành. Đây cũng là cơ sở để doanh nghiệp logistics nâng cấp dịch vụ, đáp ứng yêu cầu của thương mại điện tử và chuỗi cung ứng xuyên biên giới.

Hà Nội đặt mục tiêu phát triển logistics theo hướng xanh, khuyến khích sử dụng các phương tiện vận tải thân thiện với môi trường, giảm dần phương tiện giao hàng đô thị sử dụng nhiên liệu hóa thạch; đồng thời thúc đẩy sử dụng năng lượng tái tạo tại các trung tâm logistics, cảng cạn và kho bãi.

Song song với đó, Thành phố chú trọng phát triển nguồn nhân lực logistics, tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp với các trường đại học, cơ sở đào tạo nghề và tổ chức quốc tế; thúc đẩy hợp tác để tiếp nhận, chuyển giao và làm chủ các công nghệ mới.

Trong khuôn khổ hợp tác liên vùng, Hà Nội tiếp tục phối hợp với Hải Phòng, Quảng Ninh và các địa phương ven biển phát triển các tuyến du lịch liên vùng; kết nối cung cầu, xúc tiến thương mại, tiêu thụ sản phẩm OCOP và thủy sản; đồng thời tăng cường kết nối hạ tầng logistics với các cảng biển phía Bắc.

Hà Nội cũng phát huy thế mạnh về khoa học công nghệ và đào tạo để hỗ trợ bảo quản, chế biến, truy xuất nguồn gốc sản phẩm; phối hợp với các địa phương kiểm soát an toàn thực phẩm thủy sản trong toàn bộ quá trình từ sản xuất, vận chuyển đến phân phối, tiêu thụ trên địa bàn.

Những định hướng này cho thấy phát triển logistics đang được Hà Nội đặt trong mối liên kết chặt chẽ giữa hạ tầng giao thông, sản xuất, thương mại, xuất nhập khẩu, khoa học công nghệ và thị trường tiêu thụ.

Theo Kế hoạch phát triển dịch vụ logistics giai đoạn 2026-2030, Hà Nội đặt mục tiêu đến năm 2030, dịch vụ logistics đóng góp 10-12% GRDP Thành phố, tốc độ tăng trưởng dịch vụ logistics đạt 18-22% và tỷ lệ thuê ngoài dịch vụ logistics đạt 65-70%.

Để đạt mục tiêu này, cùng với hoàn thiện hạ tầng và phát triển các trung tâm logistics, việc tăng cường liên kết với các địa phương, nhất là các trung tâm kinh tế, cảng biển và cửa khẩu lớn, có ý nghĩa quan trọng.

Từ lợi thế là trung tâm chính trị, kinh tế, khoa học công nghệ, đào tạo và thị trường tiêu thụ lớn, Hà Nội đang hướng tới phát huy vai trò đầu mối kết nối các dòng hàng hóa giữa khu vực phía Bắc với các cảng biển, cửa khẩu và thị trường trong nước, quốc tế. Qua đó, logistics từng bước trở thành một hạ tầng dịch vụ quan trọng, hỗ trợ sản xuất, thương mại và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Thủ đô.

Diệu Anh