Khi dân vận trở thành ‘chìa khóa’ gỡ điểm nghẽn giải phóng mặt bằng

Theo thống kê, Hà Nội hiện đang triển khai khoảng 1.428 dự án (gồm 1.281 dự án vốn ngân sách; 147 dự án vốn ngoài ngân sách). Trong đó, có 27 công trình, dự án lớn, trọng điểm có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển của Thủ đô. Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn còn nhiều dự án bị chậm tiến độ do nút thắt lớn nhất là giải phóng mặt bằng với nhiều nguyên nhân cần tập trung tháo gỡ.

Xác định việc đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, khơi thông nguồn lực đất đai là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách, Thành ủy Hà Nội đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, khơi thông các điểm nghẽn, đặc biệt là trong công tác giải phóng mặt bằng.

Đáng chú ý, việc triển khai Chỉ thị số 10-CT/TU ngày 25/3/2026 của Ban Thường vụ Thành ủy về nâng cao chất lượng, hiệu quả phong trào thi đua "Dân vận khéo" trong tình hình mới tiếp tục đánh dấu sự đổi mới trong nhận thức và hành động của hệ thống chính trị Thành phố. Công tác dân vận không chỉ dừng lại ở tuyên truyền, vận động mà đi thẳng vào giải quyết những vấn đề cụ thể, nhất là trong các lĩnh vực nhạy cảm như thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

Nhờ làm tốt công tác dân vận, nhiều dự án trọng điểm của Thành phố đã đạt tiến độ tích cực như tuyến Vành đai 1 đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục, tuyến Vành đai 4 - Vùng Thủ đô hay các dự án cầu Hồng Hà, cầu Mễ Sở, cầu Vân Phúc, cầu Ngọc Hồi vượt sông Hồng.

Điểm chung trong quá trình triển khai các dự án là sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, đặc biệt là vai trò trực tiếp chỉ đạo của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền các địa phương có dự án đi qua. Cán bộ cơ sở chủ động xuống địa bàn, đối thoại, lắng nghe và giải quyết kịp thời những kiến nghị của người dân, tháo gỡ từng vướng mắc cụ thể ngay từ cơ sở.

Gần dân, trọng dân để tháo gỡ những "điểm nghẽn"

Một trong những điển hình nổi bật về thực hiện dân vận khéo trong giải phóng mặt bằng hiện nay là dự án đường Vành đai 2,5 qua địa bàn phường Thanh Xuân.

Tại phường Thanh Xuân, công tác dân vận đã góp phần tạo đồng thuận trong thực hiện dự án đường Vành đai 2,5 đi qua khu vực làng cổ Nhân Chính, liên quan khoảng 700 hộ dân và từng là "điểm nghẽn" kéo dài hơn 20 năm. Theo Chủ tịch UBND phường Thanh Xuân Đỗ Quang Dương, chỉ trong hơn 4 tháng, toàn bộ mặt bằng đã được bàn giao với tỷ lệ đồng thuận 100%, không phải cưỡng chế và không phát sinh khiếu nại.

Để đạt kết quả này, địa phương xác định công tác dân vận phải "đi trước, đi cùng và đi đến cùng", công khai toàn bộ hồ sơ dự án, phương án bồi thường, tổ chức nhiều cuộc đối thoại với người dân và đẩy mạnh tuyên truyền trên cả các nền tảng số. Phường thành lập 6 tổ công tác thực hiện phương châm "đi từng ngõ, gõ từng nhà, gặp từng người"; lãnh đạo địa phương trực tiếp đối thoại, giải quyết các vướng mắc phát sinh.

Tương tự, tại phường Bồ Đề, nơi có 31 dự án triển khai trong năm 2026, cấp ủy, chính quyền xác định "dân vận đi trước một bước". Các tổ tuyên truyền, vận động được thành lập, cán bộ được phân công gặp gỡ từng hộ dân để giải thích chính sách, đối thoại và xử lý kịp thời các kiến nghị. Cách làm gần dân, trọng dân, giải quyết vấn đề ngay từ cơ sở đã góp phần tạo sự đồng thuận cao trong nhân dân.

Thực tiễn từ nhiều địa phương của Hà Nội cho thấy, giải phóng mặt bằng không đơn thuần là câu chuyện thu hồi đất mà còn là quá trình dung hòa lợi ích, tháo gỡ tâm tư và giữ gìn sự đồng thuận xã hội. Trong quá trình đó, công tác dân vận ngày càng khẳng định vai trò quan trọng, là cầu nối giữa cấp ủy, chính quyền với nhân dân.

Những tuyến đường mới, những cây cầu mới và các khu đô thị mới của Thủ đô đang dần hình thành từ chính sự đồng thuận ấy, sự đồng thuận được tạo dựng không chỉ bằng cơ chế, chính sách mà còn bằng những cuộc đối thoại bền bỉ, sự gần dân, trọng dân và trách nhiệm của đội ngũ cán bộ cơ sở.

Bích Phương