'Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội': Phát huy di sản và sáng tạo văn hóa
(Chinhphu.vn) - Ngày 17/11, tại Hà Nội, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội tổ chức họp báo về “Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội”, diễn ra từ ngày 21-24/11, tại không gian phố đi bộ Hồ Hoàn Kiếm.

Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Phạm Xuân Tài phát biểu tại họp báo. Ảnh: Chinhphu.vn/MT
Phát biểu tại họp báo, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Phạm Xuân Tài cho biết, được sự phân công của UBND Thành phố, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì tham mưu tổ chức chuỗi hoạt động Ngày Văn hoá Việt Nam tại Hà Nội tại không gian phố đi bộ Hồ Hoàn Kiếm từ ngày 21-24/11/2026.
Năm 2026 là năm đầu tiên Ngày Văn hóa Việt Nam được tổ chức, khẳng định vai trò của văn hóa là nền tảng tinh thần, sức mạnh nội sinh và động lực phát triển bền vững đất nước. Đây là dịp tôn vinh các giá trị văn hóa dân tộc, đề cao trách nhiệm của toàn xã hội trong bảo tồn, phát huy di sản và sáng tạo văn hóa; đồng thời tạo điều kiện để Nhân dân trực tiếp tham gia, thụ hưởng, đưa các giá trị văn hóa lan tỏa trong đời sống cộng đồng.
Đối với Hà Nội, tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam còn thể hiện trách nhiệm của Thủ đô ngàn năm văn hiến, trung tâm lớn về văn hóa của cả nước. Thông qua các hoạt động hưởng ứng, Thành phố hướng tới việc đưa di sản đến gần hơn với công chúng, tạo điều kiện để người dân tham gia thực hành, trải nghiệm và sáng tạo văn hóa.
Giá trị của Ngày Văn hóa Việt Nam cần được tiếp nối trong đời sống hằng ngày, từ ý thức trân trọng di sản, xây dựng nếp sống văn minh đến sự gắn kết cộng đồng, góp phần xây dựng Thủ đô "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại".
Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội năm 2026 là chương trình của Thành ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân và Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội. UBND Thành phố chỉ đạo tổ chức; Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội chủ trì thực hiện. Quy mô dự kiến khoảng 3.500 - 4.000 người, với đại biểu các cơ quan Trung ương, Thành phố, đại diện cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế, các cơ quan báo chí cùng đông đảo nghệ nhân, nghệ sĩ và Nhân dân.
Điểm nhấn của chương trình là sự tham gia rộng rãi của các xã, phường, quy tụ nghệ nhân, diễn viên quần chúng, câu lạc bộ nghệ thuật và cộng đồng dân cư. Qua các khối diễu hành, mỗi địa phương giới thiệu sắc thái văn hóa riêng, từ tín ngưỡng, lễ hội, nghệ thuật dân gian đến nghề truyền thống và sản phẩm thủ công tiêu biểu, tạo nên bức tranh đa dạng về văn hóa Thăng Long - Hà Nội.
Cùng tham gia còn có các nghệ sĩ, ca sĩ, nhạc công và những đơn vị nghệ thuật chuyên nghiệp của Thành phố: Nhà hát Múa rối Thăng Long, Nhà hát Ca múa nhạc Thăng Long, Nhà hát Chèo Hà Nội, Nhà hát Cải lương Hà Nội, Nhà hát Kịch Hà Nội, Nhà hát Xiếc và Tạp kỹ Hà Nội, Trung tâm Văn hóa và Thư viện Hà Nội cùng các đơn vị liên quan. Bên cạnh chương trình khai mạc, các đơn vị tổ chức biểu diễn và giao lưu với công chúng tại nhiều địa điểm.

Ban tổ chức thông tin họp báo. Ảnh: chinhphu.vn/MT
Diễu hành di sản: Hành trình từ cội nguồn đến Hà Nội đương đại
Trước lễ khai mạc, nghi lễ dâng hương Đức Vua Lý Thái Tổ dự kiến diễn ra từ 7h00 đến 7h15 ngày 21/11. Chương trình chính mở đầu bằng đại cảnh "Trống hội Thăng Long", với màn múa cờ hội của xã Dương Hòa, múa lân - rồng của xã Dân Hòa và múa trống của xã Thanh Trì. Tiếp đó là nghi lễ khai mạc, diễu hành di sản và trình diễn nghệ thuật quanh Hồ Hoàn Kiếm.
Chương trình diễu hành được triển khai qua ba chương chủ đề, tái hiện hành trình từ cội nguồn lịch sử, truyền thống văn hiến đến diện mạo một Hà Nội đương đại, sáng tạo và hội nhập.
Chương I "Từ thuở Thăng Long, những biểu tượng tâm linh và chiều sâu lịch sử", không gian mở đầu gợi nhắc huyền sử con Rồng cháu Tiên cùng những biểu tượng tín ngưỡng gắn với vùng đất Thăng Long.
Các khối diễu hành giới thiệu tín ngưỡng thờ Tản Viên Sơn Thánh với lực lượng Ba Vì, Sơn Tây, Phúc Thọ, Kiều Phú; thờ Chử Đồng Tử với Chương Dương, Bát Tràng; thờ Mẫu Tam phủ với Hoàn Kiếm, Tây Hồ và lực lượng văn hóa Thành phố. Nội dung còn có hình tượng Thánh Gióng, hội Gióng và các nghi thức lễ hội, được thể hiện qua đội hình, trang phục, đạo cụ truyền thống.
Chương II "Hà thành phồn hoa: Truyền thống hiếu học, nghệ thuật dân gian và bàn tay người thợ", mạch diễu hành tiếp nối bằng hình tượng "Sĩ tử lên kinh - Vinh quy bái tổ", gợi nhớ truyền thống khoa bảng và tinh thần trọng học của vùng đất Thăng Long. Lực lượng tham gia được huy động từ các địa phương như Yên Hòa, Cầu Giấy, Tây Mỗ, Đông Ngạc, Đại Thanh, Ngọc Hồi, Gia Lâm, Bát Tràng, Thư Lâm, Thường Tín và Vân Đình. Các hoạt động giới thiệu nghệ thuật dân gian tiếp đó đưa những hình thức biểu đạt quen thuộc của làng xã vào không gian chung của thành phố.
Chương III "Thủ đô hội nhập: Sắc màu sáng tạo và sự tiếp nối của thế hệ trẻ", từ những lớp văn hóa truyền thống, chương trình chuyển sang nhịp sống đương đại với các khối trình diễn lụa Vạn Phúc, áo dài Trạch Xá, hoa Tây Tựu và đào Nhật Tân. Hình ảnh trang phục, chất liệu thủ công và sắc hoa đặc trưng góp phần giới thiệu vẻ đẹp Hà Nội bằng ngôn ngữ trực quan, gần gũi với công chúng.
Trong nội dung "Rực rỡ khát vọng - Vươn tầm thế giới", ban nhạc biểu diễn trực tiếp kết nối với phần Carnaval trang phục quốc tế do lực lượng của Sun Group dự kiến đảm nhiệm. Đại cảnh kết huy động học sinh Thủ đô cùng các lực lượng biểu diễn, trên nền một ca khúc về Hà Nội được phối mới, gửi gắm thông điệp về sự tiếp nối và khát vọng xây dựng Thủ đô văn hiến, hiện đại, sáng tạo, vì hòa bình.
Sau lễ khai mạc, các hoạt động biểu diễn tiếp tục được bố trí tại ba sân khấu phụ: khu vực vườn hoa Đền bà Kiệu, Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục và ngã tư Tràng Tiền Plaza - Hàng Khay. Sáng 21/11 (từ 9h30 đến 10h30), các đoàn nghệ nhân sau khi hoàn thành phần diễu hành sẽ tham gia các chương trình biểu diễn và giao lưu tại những điểm sân khấu này.
Ở sân khấu vườn hoa Đền bà Kiệu, chương trình từ 9h30 đến 10h30 ngày 21/11 dự kiến giới thiệu ca trù, chèo tàu Tổng Gối, hát xẩm, hát văn và những ca khúc mang âm hưởng dân gian; buổi chiều, từ 16h30 đến 17h30, là phần biểu diễn của Nhà hát Chèo Hà Nội. Đây là điểm hẹn cho những người yêu nghệ thuật truyền thống và các hình thức sinh hoạt văn hóa dân gian của vùng đồng bằng Bắc Bộ.
Tại ngã tư Tràng Tiền Plaza - Hàng Khay, khán giả có thể thưởng thức các tiết mục âm nhạc đương đại, ca sĩ, nhóm nhạc và ban nhạc trẻ do Nhà hát Ca múa nhạc Thăng Long phụ trách trong khung 9h30 - 10h30 ngày 21/11. Từ 16h30 đến 17h30 cùng ngày, các câu lạc bộ flashmob, nhóm nhảy dự kiến trình diễn, với sự tham gia tổ chức của Trung tâm Văn hóa và Thư viện Hà Nội, tạo không khí sôi động, gần gũi với công chúng trẻ.
Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục là điểm trình diễn nhiều thực hành di sản phi vật thể, gồm múa Bài Bông, múa Bồng, múa rối, cồng chiêng, múa đèn đền Đồng Nhân, múa Sênh Tiền và múa cổ Giảo Long trong khung 9h30 - 10h30 ngày 21/11. Từ 16h30 đến 17h30 cùng ngày, Nhà hát Cải lương Hà Nội dự kiến mang tới các tiết mục nghệ thuật; ngày 22/11, Nhà hát Xiếc và Tạp kỹ Hà Nội dự kiến biểu diễn vào hai khung giờ 9h30 - 10h30 và 19h15 - 20h15.
Minh Thư