Nông nghiệp Thủ đô: Lấy an toàn thực phẩm làm trụ cột phát triển xanh, bền vững

Từ tư duy “sản xuất đủ dùng”, ngành nông nghiệp Hà Nội từng bước định hình mô hình phát triển xanh, hiện đại, coi an toàn thực phẩm là trụ cột xuyên suốt trong chiến lược phát triển bền vững.

Theo ông Tạ Văn Tường, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, bảo đảm an toàn thực phẩm không chỉ là yêu cầu bắt buộc đối với sản xuất nông nghiệp đô thị, mà còn là giải pháp căn cơ để nâng cao giá trị nông sản và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. “Hà Nội xác định rõ, sản xuất nông nghiệp muốn phát triển lâu dài thì phải kiểm soát chặt chẽ chất lượng và an toàn thực phẩm ngay từ đồng ruộng, trang trại cho tới bàn ăn của người dân”, ông Tạ Văn Tường nhấn mạnh.

Từ định hướng đó, Thành phố đã hình thành nhiều vùng sản xuất tập trung, chuyên canh gắn với các tiêu chuẩn và quy trình an toàn. Hiện nay, Hà Nội duy trì trên 5.000ha rau an toàn; phát triển 62 mô hình rau áp dụng Hệ thống bảo đảm chất lượng nội bộ (PGS); có hơn 1.700ha rau, quả, chè sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP; 181ha nuôi trồng thủy sản VietGAP; 88 cơ sở chăn nuôi đạt VietGAP và gần 50ha trồng trọt theo hướng nông nghiệp hữu cơ. Những con số này cho thấy sự thay đổi rõ nét trong tư duy sản xuất của nông dân Thủ đô, từ chạy theo sản lượng sang chú trọng chất lượng và an toàn.

Trong lĩnh vực chăn nuôi, công tác kiểm soát dịch bệnh và an toàn thực phẩm tiếp tục được tăng cường. Toàn Thành phố đã xây dựng 31 cơ sở chăn nuôi an toàn dịch bệnh đối với bò, dê, lợn và gia cầm. Đây là nền tảng quan trọng để kiểm soát rủi ro dịch bệnh, bảo đảm vệ sinh thú y, đồng thời tạo điều kiện mở rộng thị trường tiêu thụ và từng bước hướng tới xuất khẩu.

Khoa học – công nghệ được coi là “chìa khóa” nâng cao hiệu quả và độ an toàn của sản xuất nông nghiệp. Hà Nội hiện có 406 mô hình sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, trong đó gồm 262 mô hình trồng trọt, 119 mô hình chăn nuôi và 25 mô hình thủy sản. Các mô hình này áp dụng nhà màng, nhà lưới, hệ thống tưới tiết kiệm, phân bón sinh học, chế phẩm vi sinh, góp phần giảm dư lượng hóa chất, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng nông sản.

Đặc biệt, trong chăn nuôi và thủy sản, nhiều công nghệ tiên tiến như Biofloc, hệ thống nuôi tuần hoàn RAS, mô hình “sông trong ao” được triển khai hiệu quả, giúp kiểm soát môi trường nuôi, hạn chế dịch bệnh, tiết kiệm tài nguyên nước và nâng năng suất từ 20 – 30%, đồng thời đáp ứng tốt hơn các yêu cầu về an toàn thực phẩm.

Song song với sản xuất, Hà Nội đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý an toàn thực phẩm, thông qua hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử, tem QR và quản lý dữ liệu sản xuất. Việc minh bạch thông tin giúp người tiêu dùng dễ dàng nhận diện, lựa chọn sản phẩm an toàn, đồng thời tạo điều kiện để nông sản Thủ đô tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng hiện đại.

Để bảo đảm nông sản an toàn có đầu ra ổn định, Thành phố chú trọng xây dựng các chuỗi liên kết sản xuất – tiêu thụ. Đến nay, Hà Nội đã xây dựng và bảo hộ trên 40 nhãn hiệu nông sản đặc trưng như gà đồi Ba Vì, gà Mía Sơn Tây, gà đồi Sóc Sơn, vịt Vân Đình, nhãn Đại Thành, gạo thơm Bối Khê… Những thương hiệu này không chỉ gắn với nguồn gốc, chất lượng mà còn là cam kết về an toàn thực phẩm đối với người tiêu dùng.

Bên cạnh đó, Hà Nội tăng cường liên kết với 26 tỉnh, thành phố thông qua Chương trình phối hợp giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường và UBND Thành phố. Hiện đã hình thành 1.388 chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn từ các địa phương về Hà Nội, góp phần bảo đảm nguồn cung ổn định, đa dạng và an toàn cho thị trường Thủ đô.

Nhằm kiểm soát an toàn thực phẩm một cách toàn diện, Thành phố đã áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng tiên tiến như HACCP, ISO 22000 tại 95 cơ sở sản xuất, chế biến nông sản. Đồng thời, công tác thanh tra, kiểm tra được triển khai thường xuyên, có trọng tâm, từ vật tư đầu vào đến các chợ đầu mối, cơ sở giết mổ, làng nghề và hệ thống phân phối. Các vi phạm về an toàn thực phẩm được xử lý nghiêm, công khai thông tin để bảo vệ người tiêu dùng và uy tín nông sản Thủ đô.

Theo ông Tạ Văn Tường, bên cạnh kết quả đạt được, nông nghiệp an toàn của Hà Nội vẫn đối mặt với nhiều thách thức như hạ tầng sản xuất chưa đồng bộ, sản xuất nhỏ lẻ còn phổ biến, tỷ lệ doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao chưa tương xứng với tiềm năng. “Thành phố sẽ tiếp tục hoàn thiện quy hoạch, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư, mở rộng sản xuất hữu cơ, VietGAP và nông nghiệp công nghệ cao, coi đây là hướng đi tất yếu để bảo đảm an toàn thực phẩm lâu dài”, ông Tường cho biết.

Theo định hướng đến năm 2030, Hà Nội sẽ hình thành các vùng sản xuất nông nghiệp an toàn, hiện đại, gắn với cơ giới hóa, truy xuất nguồn gốc và liên kết chuỗi giá trị, tạo “vành đai xanh” cung cấp thực phẩm sạch cho đô thị. Trên nền tảng đó, nông nghiệp Thủ đô không chỉ bảo đảm nguồn cung thực phẩm an toàn cho người dân mà còn từng bước xây dựng nền nông nghiệp xanh, bền vững, có sức cạnh tranh cao trong giai đoạn phát triển mới.

Thiện Tâm