Phó Chủ tịch Hà Nội Vũ Thu Hà: Truy xuất nguồn gốc thực phẩm phải thực chất, tránh hình thức

Chiều 4/10, Thành ủy viên, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà chủ trì buổi làm việc với các sở, ngành và đơn vị liên quan về tình hình triển khai Hệ thống quản lý an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc thực phẩm trên địa bàn Thủ đô (HanoiTrace). 

Tại cuộc họp Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Thu Hà yêu cầu chuyển trọng tâm từ tuyên truyền, vận động sang xây dựng các quy trình và mô hình quản lý cụ thể, có thể kiểm tra, đánh giá hiệu quả.

Theo Phó Chủ tịch UBND Thành phố, thời gian qua, Sở Khoa học và Công nghệ cùng các sở, ngành, đơn vị tư vấn đã tích cực xây dựng phương án triển khai theo kế hoạch của UBND Thành phố. Tuy nhiên, với phạm vi quản lý rộng, số lượng cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm lớn, việc triển khai cần có trọng tâm, tránh dàn trải nguồn lực nhưng không kiểm soát được chất lượng thực phẩm trên thực tế.

Lãnh đạo Thành phố yêu cầu lấy các tiêu chuẩn và mô hình đạt chuẩn làm cơ sở định hướng thị trường, khuyến khích các doanh nghiệp thực hiện nghiêm việc kiểm soát chất lượng, công khai nguồn gốc sản phẩm. Các mô hình được lựa chọn phải chứng minh được khả năng truy xuất đến từng công đoạn, thay vì chỉ dừng ở việc gắn mã QR hoặc khai báo thông tin trên phần mềm.

Chọn ít nhất 2 chuỗi thực phẩm để kiểm soát từ gốc

Phó Chủ tịch Vũ Thu Hà giao ông Tạ Văn Tường, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, chủ trì phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ, đầu mối là Giám đốc Sở Cù Ngọc Trang, lựa chọn ít nhất 2 mô hình thí điểm để tổ chức lại quy trình quản lý khép kín từ nguồn sản xuất đến thị trường.

Các mô hình phải bảo đảm kiểm soát thực phẩm ở từng khâu, từ chăn nuôi, giết mổ, vận chuyển, phân phối đến tiêu thụ. Đặc biệt, việc thí điểm cần gắn với nguồn thực phẩm phục vụ bữa ăn học đường, đáp ứng yêu cầu kiểm soát an toàn thực phẩm của ngành y tế.

Đối với quy trình chuyên môn, Phó Chủ tịch UBND Thành phố giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì rà soát, phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ cùng các đơn vị liên quan hoàn thiện quy trình kỹ thuật. Sở Khoa học và Công nghệ chịu trách nhiệm hoàn thiện quy trình điện tử và nền tảng công nghệ dùng chung của Thành phố.

Nhiệm vụ này được triển khai trên cơ sở Kế hoạch số 426/KH-UBND ngày 2/11/2026 của UBND TP. Hà Nội về thí điểm hệ thống quản lý an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc thực phẩm. Trước mắt, Thành phố tập trung vào thịt gia súc, gia cầm, trọng tâm là thịt lợn.

Theo phương án triển khai, Hà Nội dự kiến lựa chọn ít nhất 2 chuỗi liên kết hoàn chỉnh, với sự tham gia của 2 cơ sở chăn nuôi, 2 cơ sở giết mổ tập trung, các đơn vị vận chuyển, phân phối, 20 điểm bán và 5 bếp ăn tập thể tại 3–5 xã, phường. Trong số các điểm bán, ít nhất 10 điểm là cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ tại chợ.

Một trong những khâu được xác định cần kiểm soát chặt là giết mổ. Đây là nơi tiếp nhận động vật từ các cơ sở chăn nuôi, thực hiện kiểm soát chuyên ngành và hình thành các lô thịt đưa ra thị trường.

Báo cáo của Sở Khoa học và Công nghệ cho biết, qua trao đổi với Sở Nông nghiệp và Môi trường, Hà Nội hiện có khoảng 73 cơ sở giết mổ tập trung. Việc quản lý tại các cơ sở này cần bảo đảm đối chiếu được nguồn gốc động vật đầu vào với sản lượng thịt đầu ra, hồ sơ kiểm dịch, kết quả kiểm soát giết mổ và thông tin giao nhận hàng hóa.

Ngày 28/10/2026, đoàn công tác liên ngành đã khảo sát tại xã Trần Phú, kiểm tra thực tế một cơ sở giết mổ, thu thập hồ sơ giao nhận và rà soát các công đoạn trong chuỗi cung ứng. Kết quả khảo sát được sử dụng để xây dựng quy trình mẫu, xác định những thông tin cần cập nhật và phương án kết nối dữ liệu giữa các đơn vị.

Khắc phục tình trạng thiếu thông tin trên HanoiCheck

Cùng với việc xây dựng mô hình thí điểm, Phó Chủ tịch Vũ Thu Hà giao Sở Công Thương rà soát các doanh nghiệp đã có chuỗi cung ứng thực phẩm đạt chuẩn, hoạt động hiệu quả để trao đổi, thống nhất phương thức kết nối dữ liệu.

Những chuỗi đáp ứng yêu cầu sẽ được kết nối với HanoiCheck, phục vụ công khai thông tin nguồn gốc sản phẩm đến khâu nuôi trồng. Thành phố định hướng tạo điều kiện để người tiêu dùng nhận biết, lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào hệ thống kiểm soát chất lượng.

Yêu cầu về chất lượng dữ liệu được đặt ra trong bối cảnh việc cập nhật thông tin trên HanoiCheck, nhất là đối với bữa ăn học đường, còn nhiều hạn chế.

Số liệu tổng hợp tạm tính đến ngày 4/11/2026 cho thấy, trong 433 nhà cung cấp thực phẩm đang hoạt động, có 372 đơn vị thực hiện nhập liệu, chiếm 85,9%; còn 61 đơn vị chưa nhập liệu. Đáng chú ý, có 107 nhà cung cấp chưa khai báo lô nhập thực phẩm nào. Trong số này, 46 đơn vị đã thực hiện nhập liệu ở những nội dung khác nhưng chưa có dữ liệu về lô hàng.

Chất lượng thông tin lô nhập cũng là vấn đề cần quan tâm. Trong tổng số 696.645 lô nhập thực phẩm được thống kê, có 561.042 lô thiếu thông tin, tương đương 80,5%. Trong số 326 nhà cung cấp có dữ liệu lô nhập, 203 đơn vị có trên một nửa số lô thiếu thông tin.

Ở khối trường công lập, tỉ lệ lớp thực hiện cập nhật thực đơn đạt 47,2%, đăng ảnh đạt 38,4%. Đối với khối ngoài công lập, 2 tỉ lệ tương ứng là 30,6% và 15,6%.

Báo cáo cũng ghi nhận 14 trường, nhóm lớp ngoài công lập mà toàn bộ nhà cung cấp được khai báo đều chưa thực hiện nhập liệu. Đây là những trường hợp cần được rà soát để xác định nguyên nhân, hướng dẫn khắc phục và kiểm tra việc thực hiện.

Các số liệu trên phản ánh những hạn chế trong công tác cập nhật, quản lý thông tin trên hệ thống, chưa phải kết luận về chất lượng hay mức độ an toàn của thực phẩm tại từng cơ sở. Tuy nhiên, việc thiếu dữ liệu sẽ gây khó khăn cho quá trình đối chiếu nguồn cung, xác minh lô hàng và xử lý khi phát sinh sự cố.

Để khắc phục, hệ thống truy xuất nguồn gốc dùng chung của Thành phố được thiết kế theo hướng kết nối dữ liệu từ cơ sở sản xuất, giết mổ, vận chuyển, phân phối đến điểm bán và bếp ăn. Thông tin về từng lô hàng phải được ghi nhận, xác nhận khi giao nhận và có khả năng truy xuất ngược về nguồn cung.

Thành phố cũng định hướng tận dụng các nền tảng hiện có, kết nối HanoiCheck, hệ thống truy xuất nguồn gốc tại địa chỉ check.hanoi.gov.vn và ứng dụng iHanoi, hạn chế yêu cầu người dân sử dụng thêm ứng dụng riêng.

Phó Chủ tịch Vũ Thu Hà yêu cầu các đơn vị cung cấp giải pháp kỹ thuật phối hợp chặt chẽ, bảo đảm hệ thống liên thông, đồng bộ, tránh tình trạng dữ liệu bị chia cắt giữa các phần mềm hoặc phụ thuộc vào từng nhà cung cấp giải pháp.

Đối với công tác truyền thông, lãnh đạo Thành phố yêu cầu các cơ quan báo chí phối hợp theo từng giai đoạn, tập trung hướng dẫn, nâng cao trách nhiệm của các cơ sở sản xuất, kinh doanh, nhà cung cấp thực phẩm và người tiêu dùng.

Theo nội dung kết luận cuộc họp, ngày 4/12/2026, Ban Chỉ đạo sẽ họp đánh giá kết quả triển khai trong một tháng, đồng thời xem xét kết quả hoạt động của các đoàn kiểm tra an toàn thực phẩm.

Phó Chủ tịch UBND Thành phố nhấn mạnh đây là chương trình thực hiện theo chỉ đạo trực tiếp của Bí thư Thành ủy Hà Nội. Thủ trưởng các sở, ngành, địa phương và đơn vị liên quan phải đề cao trách nhiệm, tập trung thực hiện các nhiệm vụ được giao, bảo đảm hệ thống khi đưa vào vận hành có thể phục vụ kiểm soát thực phẩm trên thực tế.

Minh Anh