Phòng chống sốt xuất huyết: Không chủ quan khi người bệnh vừa hạ sốt

Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố (CDC) Hà Nội, cộng dồn năm 2026 đến nay, toàn thành phố ghi nhận hơn 3.200 trường hợp mắc sốt xuất huyết tại 118 phường, xã, chưa ghi nhận ca tử vong. 

Sốt xuất huyết thường diễn tiến qua 3 giai đoạn: Sốt, giai đoạn nguy hiểm và giai đoạn hồi phục. Trong những ngày đầu, người mắc sốt xuất huyết thường có biểu hiện sốt cao, đau đầu, mỏi người, đau nhức 2 hốc mắt, buồn nôn hoặc nôn, có thể kèm theo các biểu hiện sung huyết. Nhưng mức độ sốt không phản ánh đầy đủ nguy cơ diễn biến nặng của bệnh. Trong khoảng thời gian từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7, đặc biệt khi người bệnh bắt đầu giảm hoặc hết sốt, một số trường hợp có thể bước vào giai đoạn nguy hiểm. 

Lúc này, tình trạng tăng tính thấm thành mạch có thể dẫn đến thoát huyết tương. Trường hợp nặng có thể gây giảm thể tích tuần hoàn, tụt huyết áp và sốc. Tiểu cầu cũng có thể giảm và người bệnh có thể xuất hiện các biểu hiện xuất huyết.

Đáng chú ý, giai đoạn hết sốt là thời điểm virus Dengue bắt đầu làm tăng tính thấm của mao mạch, dẫn đến thoát huyết tương ra ngoài lòng mạch, khiến máu cô đặc và làm giảm thể tích tuần hoàn. Số lượng tiểu cầu giảm nhanh chóng, tăng nguy cơ xuất huyết. Đây là thời điểm nguy hiểm nhất của bệnh, khi người bệnh có thể gặp phải những biến chứng nghiêm trọng như xuất huyết nội tạng như gan, tiêu hóa, suy đa cơ quan, thậm chí tử vong.

Theo BSCKII Nguyễn Thái Minh, Trưởng khoa Bệnh Nhiệt đới, Bệnh viện đa khoa Đống Đa, nguy hiểm nhất của sốt xuất huyết Dengue là xuất huyết và thoát huyết tương. Vào ngày thứ 4, có những bệnh nhân biểu hiện thoát huyết tương rất đa dạng có thể tràn dịch màng phổi, màng bụng, tràn dịch đa màng gây giảm thể tích trong lòng mạch dẫn đến rối lọan đông máu, làm tình trạng bệnh nhân nặng lên nếu không điều trị kịp thời.

Chính vì vậy, các bác sĩ cảnh báo người dân tuyệt đối đừng chủ quan chỉ vì đã hết sốt. Bệnh nhân cần theo dõi sát các dấu hiệu cảnh báo như: Đau bụng nhiều hoặc đau vùng gan, nôn ói liên tục, lừ đừ hoặc bứt rứt, chảy máu chân răng, chảy máu mũi, nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen. Ngoài ra, người bệnh có thể cảm thấy tay chân lạnh, da ẩm, tiểu ít hoặc mệt nhiều hơn dù đã hết sốt. Nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay để được đánh giá và điều trị kịp thời.

Cơ thể chỉ phục hồi hoàn toàn khi đạt được những dấu hiệu như: Thân nhiệt ổn định, đi tiểu nhiều hơn, thèm ăn trở lại, không còn xuất hiện các nốt xuất huyết mới…

Để giúp cơ thể phục hồi sau khi mắc sốt xuất huyết, người bệnh cần chú ý đến chế độ dinh dưỡng và cung cấp đủ nước cho cơ thể; bổ sung các thực phẩm giàu vitamin và khoáng chất để hỗ trợ tăng cường sức đề kháng. Những thực phẩm giàu protein như: Thịt nạc, cá, trứng, đậu, đỗ, hạt và sản phẩm từ sữa rất cần thiết cho sự phục hồi cơ thể. Rau xanh và trái cây cũng đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp đủ vitamin, khoáng chất và chất xơ. Đồng thời, cần tránh các thực phẩm khó tiêu hóa, nhiều dầu mỡ, đường và các sản phẩm chế biến sẵn có chất bảo quản, vì những thực phẩm này có thể gây thêm gánh nặng cho hệ tiêu hóa và làm chậm quá trình hồi phục.

Khi người bệnh sốt xuất huyết hết sốt, tuyệt đối không được tự ý dùng thuốc mà không có sự chỉ định của bác sĩ. Việc sử dụng thuốc không đúng cách có thể làm tình trạng bệnh trở nên nghiêm trọng hơn, gây ra các tác dụng phụ hoặc làm che giấu những dấu hiệu nguy hiểm của bệnh.

Để chủ động phòng chống sốt xuất huyết, BSCKII Dương Quốc Bảo, Phó Trưởng khoa Bệnh nhiệt đới, Bệnh viện đa khoa Đống Đa, khuyến cáo người dân trước hết cần chủ động phòng muỗi đốt, ngủ màn kể cả ban ngày, diệt bọ gậy, không để nước đọng quanh nhà. Mỗi gia đình nên thường xuyên kiểm tra, loại bỏ các vật dụng có thể chứa nước như xô, chậu, bình hoa, chai lọ, lốp xe cũ; đậy kín dụng cụ chứa nước và duy trì vệ sinh môi trường để hạn chế nơi muỗi sinh sản.

Khi xuất hiện sốt cao, đau đầu, đau mỏi người, buồn nôn hoặc phát ban, người dân không nên tự điều trị kéo dài tại nhà mà cần đến cơ sở y tế để được thăm khám, xét nghiệm và hướng dẫn theo dõi phù hợp. Đặc biệt, không được chủ quan khi người bệnh bắt đầu hạ sốt. Đây có thể là thời điểm bệnh chuyển sang giai đoạn nguy hiểm, vì vậy cần tiếp tục theo dõi sát và đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường.

Thiện Tâm