Rà soát thủ tục đầu tư để bảo đảm thống nhất giữa Luật Dầu khí và Luật Đầu tư

Đại biểu Lê Nhật Thành (Đoàn Hà Nội) thống nhất với sự cần thiết sửa đổi Luật Dầu khí nhằm thể chế hóa các chủ trương của Đảng về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, phát triển ngành dầu khí tự chủ, tăng cường phân cấp, phân quyền, khơi thông nguồn lực và nâng cao sức hấp dẫn đầu tư.

Đối với Điều 5 về chính sách của Nhà nước đối với dầu khí, đại biểu đề nghị bổ sung quy định khuyến khích ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong hoạt động điều tra cơ bản, tìm kiếm, thăm dò và khai thác dầu khí.

Góp ý Điều 9 về các hành vi bị nghiêm cấm, đại biểu đề xuất bổ sung hành vi xâm phạm an toàn, an ninh mạng, hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu phục vụ điều tra cơ bản và hoạt động dầu khí. Theo đại biểu, việc hoàn thiện quy định này sẽ đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số, đồng thời tăng cường bảo vệ dữ liệu trong lĩnh vực dầu khí.

Liên quan các Điều 35, 36 và 37 quy định về kế hoạch đại cương phát triển mỏ, kế hoạch khai thác sớm và kế hoạch phát triển mỏ dầu khí, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo rà soát, làm rõ quy định cho phép các kế hoạch này thay thế báo cáo nghiên cứu tiền khả thi hoặc báo cáo nghiên cứu khả thi.

Theo đại biểu, cần xác định rõ các tài liệu này có đáp ứng đầy đủ yêu cầu của pháp luật về xây dựng và các luật có liên quan hay không. Đồng thời, việc dẫn chiếu chung đến "pháp luật về xây dựng và pháp luật liên quan" có thể gây khó khăn trong quá trình thực hiện, bởi các dự án dầu khí còn chịu sự điều chỉnh của nhiều luật chuyên ngành như đất đai, lâm nghiệp, bảo vệ môi trường, phòng cháy, chữa cháy. Vì vậy, cần quy định rõ phạm vi áp dụng nhằm bảo đảm tính thống nhất và thuận lợi trong triển khai các dự án dầu khí.

Trong khi đó, đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà cho rằng cần rà soát quy định về trình tự, thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư đối với các dự án dầu khí để bảo đảm thống nhất với Luật Đầu tư.

Theo đại biểu, khoản 3 và khoản 4 Điều 18 của dự thảo quy định Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư thay thế việc chấp thuận chủ trương đầu tư và chấp thuận điều chỉnh chủ trương đầu tư đối với dự án dầu khí. Tuy nhiên, quy định này chưa thống nhất với Luật Đầu tư năm 2025.

Đại biểu phân tích, theo Luật Đầu tư năm 2025, các dự án có quy mô lớn hoặc tác động đến tài nguyên, môi trường, quốc phòng, an ninh, như dự án sử dụng diện tích lớn đất rừng, đất lúa, khu vực biển hoặc dự án chế biến dầu khí, đều thuộc diện phải được chấp thuận chủ trương đầu tư trước khi triển khai.

Nếu quy định Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư thay thế hoàn toàn thủ tục này đối với mọi dự án dầu khí sẽ làm giảm vai trò kiểm soát của Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ và HĐND cấp tỉnh, đồng thời ảnh hưởng đến tính thống nhất của pháp luật về đầu tư.

Từ đó, đại biểu đề nghị sửa đổi khoản 3 và khoản 4 Điều 18 theo hướng quy định rõ việc chấp thuận chủ trương đầu tư và chấp thuận điều chỉnh chủ trương đầu tư đối với các dự án dầu khí phải thực hiện theo quy định của pháp luật về đầu tư, qua đó bảo đảm sự đồng bộ giữa Luật Dầu khí và Luật Đầu tư.

Đại biểu Tạ Đình Thi đánh giá cao việc dự thảo luật đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục và lần đầu tiên bổ sung các quy định khung về thu giữ, lưu trữ carbon (CCS), dịch vụ kỹ thuật công nghệ cao và năng lượng ngoài khơi. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng dự thảo cần tiếp tục hoàn thiện để thể chế hóa đầy đủ các chủ trương về phát triển bền vững và kinh tế biển.

Theo đại biểu, cần hoàn thiện khung pháp lý đối với hoạt động CCS theo hướng quy định rõ trách nhiệm pháp lý, quyền sở hữu lượng CO₂ sau bơm ép, cơ chế bàn giao trách nhiệm từ nhà đầu tư sang Nhà nước; đồng thời bổ sung các chính sách ưu đãi về thuế, tiền thuê khu vực biển và cơ chế chia sẻ rủi ro để thu hút đầu tư. Đại biểu cũng đề nghị nghiên cứu cơ chế cho phép nhập khẩu CO₂ để lưu trữ, hướng tới xây dựng Việt Nam trở thành trung tâm dịch vụ CCS của khu vực.

Bên cạnh đó, đại biểu đề nghị tăng cường các quy định về bảo vệ môi trường, yêu cầu các dự án dầu khí áp dụng tiêu chuẩn môi trường cao, thực hiện quan trắc tự động, xây dựng kế hoạch quản lý vòng đời công trình, ký quỹ tháo dỡ và phục hồi môi trường ngay từ giai đoạn phát triển mỏ.

Đại biểu cũng kiến nghị bổ sung cơ chế chia sẻ dữ liệu điều tra cơ bản và hoạt động dầu khí với cơ sở dữ liệu quốc gia về biển nhằm tránh đầu tư trùng lặp, nâng cao hiệu quả quản lý, phục vụ công tác quy hoạch, ứng phó biến đổi khí hậu và bảo đảm quốc phòng, an ninh. Đồng thời, cần cho phép khai thác, sử dụng chung hạ tầng dầu khí hiện có để phục vụ nghiên cứu khoa học, quan trắc môi trường, cảnh báo thiên tai, phát triển điện gió ngoài khơi, nuôi biển và lưu trữ CO₂.

Theo đại biểu, việc hoàn thiện các cơ chế này sẽ góp phần khai thác hiệu quả tiềm năng biển, bảo đảm an ninh năng lượng, bảo vệ môi trường và hiện thực hóa mục tiêu phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh.

Thúy Vân