Thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trong ngành công thương

Lấy khoa học, công nghệ làm động lực phát triển

Là trung tâm chính trị, hành chính quốc gia và đầu tàu kinh tế của cả nước, Hà Nội được kỳ vọng đi đầu trong triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Đối với ngành Công Thương, việc hiện thực hóa Nghị quyết không chỉ là yêu cầu chính trị mà còn là giải pháp quan trọng để đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển sản xuất, thương mại.

Để cụ thể hóa chủ trương này, Hà Nội đã ban hành Chiến lược chuyển đổi số đến năm 2030, định hướng đến năm 2035, với mục tiêu xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số; phát triển hạ tầng dữ liệu, trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT) và thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới sáng tạo.

Đầu năm 2026, tại buổi làm việc giữa Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) với Sở Công Thương Hà Nội, nhiều nhiệm vụ trọng tâm đã được xác định, như xây dựng cơ sở dữ liệu ngành, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý nhà nước, đơn giản hóa thủ tục hành chính, phát triển thương mại điện tử, công nghiệp công nghệ cao...

Đại diện Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) nhấn mạnh, Hà Nội là địa phương có quy mô kinh tế lớn, mật độ doanh nghiệp cao và thị trường tiêu dùng sôi động. Vì vậy, phát triển thương mại điện tử và kinh tế số cần gắn chặt với thực tiễn của Thành phố, đồng thời bám sát quy hoạch và các chương trình phát triển kinh tế - xã hội.

Theo Sở Công Thương Hà Nội, đến hết năm 2025, ngành đã hoàn thành 37/38 nhiệm vụ liên quan đến thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW. Nhiệm vụ còn lại là xây dựng Đề án ứng dụng Internet vạn vật (IoT) trong quản lý thương mại và quản lý năng lượng, hiện đang được lấy ý kiến các cơ quan liên quan và dự kiến tiếp tục triển khai trong năm 2026.

Trong quá trình triển khai, ngành Công Thương Hà Nội xác định xây dựng cơ sở dữ liệu, hoàn thiện hạ tầng số và tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu với các hệ thống của Bộ và Thành phố là nhiệm vụ trọng tâm. Khi dữ liệu được chuẩn hóa, liên thông, công tác quy hoạch công nghiệp, quản lý thị trường, phát triển cụm công nghiệp, xúc tiến thương mại và bảo đảm an ninh năng lượng sẽ có thêm cơ sở phục vụ dự báo, điều hành.

Cùng với đó, việc ứng dụng AI, IoT và dữ liệu lớn (Big Data) được định hướng phục vụ giám sát hoạt động sản xuất, tối ưu hóa sử dụng năng lượng và nâng cao hiệu quả quản trị. Sở Công Thương Hà Nội cũng tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính trên môi trường điện tử, thông qua số hóa hồ sơ, cung cấp dịch vụ công trực tuyến và kết nối dữ liệu liên thông, góp phần giảm thời gian, chi phí thực hiện thủ tục cho doanh nghiệp.

Khuyến công đưa công nghệ đến cơ sở sản xuất

Bên cạnh chuyển đổi số trong quản lý nhà nước, việc đưa khoa học, công nghệ đến trực tiếp các cơ sở sản xuất là yêu cầu quan trọng để Nghị quyết số 57-NQ/TW đi vào thực tiễn.

Trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp công nghiệp và cơ sở công nghiệp nông thôn còn khó khăn khi tiếp cận công nghệ mới do hạn chế về tài chính, nhân lực và năng lực quản trị, chương trình khuyến công được Hà Nội xác định là một trong những cầu nối thúc đẩy đổi mới sản xuất.

Theo Kế hoạch số 2208/KH-SCT ngày 20/3/2026 của Sở Công Thương Hà Nội về thực hiện khuyến công thành phố năm 2026, một trong những mục tiêu quan trọng là nâng cao năng lực quản lý, ứng dụng tiến bộ khoa học, công nghệ và phát triển sản phẩm, thị trường bền vững. Kế hoạch khuyến khích chuyển giao công nghệ, ứng dụng thành tựu của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, bảo vệ môi trường và hướng tới tăng trưởng xanh.

Cụ thể, Hà Nội đặt mục tiêu hỗ trợ 10-15 cơ sở công nghiệp nông thôn ứng dụng, đầu tư máy móc, thiết bị và dây chuyền công nghệ mới, tiên tiến, hiện đại vào các khâu sản xuất. Đối tượng hỗ trợ là những cơ sở thuộc các ngành có tiềm năng, thế mạnh, có khả năng cạnh tranh trên thị trường trong nước và xuất khẩu.

Không chỉ hỗ trợ đầu tư máy móc, chương trình còn chú trọng hoàn thiện quy trình sản xuất, chuẩn hóa tài liệu công nghệ và phổ biến kỹ thuật. Theo kế hoạch, thành phố hỗ trợ 15 cơ sở công nghiệp nông thôn hoàn chỉnh tài liệu quy trình công nghệ, hoàn thiện quy trình sản xuất; đồng thời biên tập video về quy trình sản xuất phục vụ trình diễn kỹ thuật và tổ chức hội nghị phổ biến.

Ngày 27/7/2026, Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại Hà Nội đã ban hành Quyết định số 184/QĐ-TTKC phê duyệt danh sách các cơ sở công nghiệp nông thôn được hỗ trợ hoàn chỉnh tài liệu quy trình công nghệ, hoàn thiện quy trình sản xuất, phục vụ trình diễn kỹ thuật năm 2026.

Đây là bước triển khai cụ thể nhiệm vụ hỗ trợ ứng dụng tiến bộ khoa học, công nghệ vào sản xuất, tạo điều kiện để các cơ sở kiểm soát chất lượng, chuẩn hóa hoạt động và nâng cao năng lực quản lý.

Song song với đổi mới công nghệ, Hà Nội chú trọng hỗ trợ các cơ sở công nghiệp nông thôn ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quảng bá, giới thiệu và phát triển sản phẩm. Dự kiến, 200-300 lao động tại các cơ sở được hỗ trợ tiếp cận nội dung này thông qua hội nghị, hội thảo và hoạt động tuyên truyền.

Năm 2026, Hà Nội đặt mục tiêu hỗ trợ 10-15 cơ sở ứng dụng máy móc tiên tiến; 15 cơ sở hoàn thiện quy trình công nghệ, sản xuất; 30-35 sản phẩm đăng ký nhãn hiệu và tổ chức 20 lớp tập huấn nâng cao năng lực cho cơ sở công nghiệp nông thôn.

Sở Công Thương Hà Nội giao Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại Hà Nội chủ trì triển khai các nhiệm vụ, bảo đảm sử dụng kinh phí tiết kiệm, đúng đối tượng; đồng thời thực hiện kiểm tra, giám sát và nghiệm thu theo quy định. Việc lựa chọn cơ sở và triển khai hỗ trợ cần gắn với khả năng ứng dụng thực tế của công nghệ, mức độ cải thiện quy trình và hiệu quả sản xuất sau đầu tư.

Có thể thấy, ngành Công Thương Hà Nội đang cụ thể hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW bằng các nhiệm vụ thiết thực, từ chuyển đổi số trong quản lý đến đổi mới công nghệ sản xuất. Qua đó, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và sức cạnh tranh của doanh nghiệp Thủ đô.

Diệu Anh