Động lực tăng trưởng từ nền tảng sản xuất công nghiệp

Với mục tiêu đưa tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) đạt mức tăng từ 10% trở lên trong giai đoạn tới, Thành phố đang tập trung tháo gỡ các "điểm nghẽn" về hạ tầng, vốn và thể chế, đồng thời xác định công nghiệp hỗ trợ là hạt nhân nâng cao giá trị gia tăng và năng lực cạnh tranh.

Bước sang năm 2026, hoạt động sản xuất công nghiệp trên địa bàn tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực, tạo nền tảng quan trọng cho kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội. Theo số liệu từ Sở Tài chính Hà Nội, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) quý I/2026 ước tăng 8,5% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo-lĩnh vực giữ vai trò trung tâm, ghi nhận mức tăng 8,7%.

Đà tăng trưởng này chủ yếu đến từ việc nhiều doanh nghiệp đã chủ động nguồn đơn hàng từ cuối năm 2025, đồng thời tích trữ đủ nguyên vật liệu đầu vào để duy trì sản xuất ổn định trong những tháng đầu năm. Nhờ đó, chỉ số tiêu thụ sản phẩm của ngành chế biến, chế tạo tăng 7,3%, trong khi chỉ số tồn kho giảm 6,4% so với cùng kỳ. Những tín hiệu tích cực này cho thấy dòng chảy sản xuất-tiêu thụ đang được duy trì thông suốt, phản ánh sức sống của các khu, cụm công nghiệp trên địa bàn.

Mặc dù chịu tác động từ biến động giá xăng dầu thế giới, làm gia tăng chi phí vận tải và ảnh hưởng đến chỉ số giá tiêu dùng (CPI), GRDP quý I của Hà Nội vẫn đạt mức tăng 7,87% – một trong những mức tăng cao trong nhiều năm gần đây. Kết quả này cho thấy khả năng thích ứng linh hoạt của cộng đồng doanh nghiệp cũng như hiệu quả điều hành của thành phố.

Đáng chú ý, trong quý I/2026, Hà Nội ghi nhận hơn 9.000 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 33,4% so với cùng kỳ, với tổng vốn đăng ký tăng gấp 3,3 lần. Đây là minh chứng rõ nét cho niềm tin của nhà đầu tư vào môi trường kinh doanh của Thủ đô.

Tuy nhiên, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, ngành công nghiệp cần thêm những cú hích mạnh mẽ. Trong đó, công nghiệp hỗ trợ được xác định là "xương sống", giữ vai trò then chốt trong việc nâng cao năng lực nội tại và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Những "nút thắt" cần sớm tháo gỡ để tạo đột phá

Dù có nhiều dư địa phát triển, doanh nghiệp công nghiệp, đặc biệt là khu vực doanh nghiệp nội địa, vẫn đang đối mặt với không ít rào cản mang tính hệ thống. Tại hội nghị do Hiệp hội Doanh nghiệp Công nghiệp hỗ trợ TP. Hà Nội (HANSIBA) tổ chức, nhiều ý kiến đã chỉ rõ những "nút thắt" cần sớm tháo gỡ để tạo đột phá.

Trước hết là vấn đề hạ tầng và logistics. Chi phí logistics tại Việt Nam hiện vẫn ở mức cao so với khu vực, làm giảm sức cạnh tranh của sản phẩm. Nhiều doanh nghiệp kiến nghị thành phố cần đẩy mạnh phát triển các khu, cụm công nghiệp chuyên biệt, theo mô hình tổ hợp sản xuất hiện đại nhằm giảm chi phí vận chuyển và tăng khả năng kết nối giữa các doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, áp lực về chi phí vốn tiếp tục là rào cản lớn. Dù lãi suất đã có điều chỉnh, song vẫn được đánh giá là cao đối với các doanh nghiệp sản xuất. Thực tế cho thấy, có những doanh nghiệp dù được cấp hạn mức tín dụng lớn nhưng không thể giải ngân do thiếu đơn hàng đủ quy mô. Vì vậy, việc xây dựng các gói tín dụng ưu đãi riêng cho công nghiệp hỗ trợ, cùng với cơ chế bảo lãnh tín dụng, được xem là giải pháp cấp thiết.

Một "điểm nghẽn" khác nằm ở thể chế và thủ tục hành chính. Dù Luật Thủ đô (sửa đổi) đã tạo ra nhiều cơ chế đặc thù, song việc tiếp cận các chính sách ưu đãi, đặc biệt là thủ tục chứng nhận doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, vẫn còn phức tạp. Điều này đòi hỏi thành phố phải tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và hoàn thiện hệ thống dữ liệu kết nối cung – cầu.

Theo ông Nguyễn Hoàng, Chủ tịch HANSIBA, cơ hội từ làn sóng dịch chuyển chuỗi sản xuất toàn cầu chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi doanh nghiệp nâng cao được năng lực nội sinh. Tăng trưởng hai con số sẽ khó đạt được nếu thiếu sự đồng hành thực chất giữa Nhà nước và doanh nghiệp.

Giải pháp chiến lược cho mục tiêu tăng trưởng hai con số

Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng trên 10% trong giai đoạn 2026–2030, Hiệp hội HANSIBA đã đề xuất lộ trình phát triển theo ba giai đoạn chuẩn bị, bứt phá và phát triển bền vững. Trên cơ sở đó, đưa ra các nhóm giải pháp trọng tâm.

Cụ thể, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số. Doanh nghiệp cần tăng cường đầu tư vào tự động hóa, áp dụng các hệ thống quản trị hiện đại nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của chuỗi cung ứng toàn cầu.

Mở rộng thị trường và tăng cường liên kết. Việc hình thành các liên minh doanh nghiệp nội địa, tham gia sâu vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn FDI, sẽ giúp nâng cao vị thế và khả năng cạnh tranh.

Bên cạnh đó, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Đây được coi là yếu tố cốt lõi, quyết định năng suất và giá trị gia tăng của sản phẩm.

Hoàn thiện các cơ chế tài chính và chính sách hỗ trợ. Doanh nghiệp kỳ vọng thành phố sẽ có thêm các chương trình xúc tiến thương mại chuyên sâu, cũng như các quỹ đầu tư dành riêng cho lĩnh vực công nghiệp trọng điểm.

Ngoài ra, thúc đẩy sản xuất theo tiêu chuẩn xanh (ESG). Trong bối cảnh các thị trường quốc tế ngày càng siết chặt yêu cầu về môi trường, chuyển đổi xanh không chỉ là xu hướng mà là điều kiện bắt buộc để phát triển bền vững.

Đồng quan điểm, lãnh đạo Sở Tài chính Hà Nội cho biết, thời gian tới Thành phố sẽ tập trung vào ba nhóm nhiệm vụ lớn: đẩy mạnh đầu tư công, khơi thông nguồn lực từ khu vực tư nhân và FDI chất lượng cao, đồng thời tạo động lực mới từ khoa học công nghệ và kinh tế số.

Với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và cộng đồng doanh nghiệp, ngành công nghiệp Hà Nội đang đứng trước cơ hội bứt phá mạnh mẽ, không chỉ góp phần đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số mà còn từng bước khẳng định vai trò là trung tâm công nghiệp hiện đại của cả nước.

Bích Phương