Hà Nội hoàn thiện mạng lưới cân tự động, tăng cường kiểm soát xe quá tải

Từ tối 29/10/2026, phương tiện được lưu thông trở lại tại nút giao phía Bắc cầu Thăng Long sau thời gian phân luồng phục vụ thi công trạm cân. Thời điểm tháo rào chắn sớm hơn 12 ngày so với phương án trước đó. Tuy nhiên, phần đường được hoàn trả không có nghĩa toàn bộ thiết bị cân đã được nghiệm thu hoặc đưa vào sử dụng chính thức.

Công trình tại cầu Thăng Long là một trong 4 vị trí Hà Nội triển khai lắp đặt thiết bị cân tải trọng tự động, cùng với Quốc lộ 21, Quốc lộ 32 và trục Lĩnh Nam – Nguyễn Khoái. Những tuyến đường này có hoạt động vận tải hàng hóa, vì vậy quá trình xây dựng phải tính đến việc duy trì lưu thông của người dân và doanh nghiệp.

Đẩy nhanh tiến độ trạm cân cầu Thăng Long: Thi công xuyên đêm để giảm ùn tắc

Tại đầu cầu Thăng Long, việc rào chắn để thi công nền đường và bố trí thiết bị cân đã thu hẹp mặt đường. Từ giữa tháng 9, Sở Xây dựng tổ chức phân luồng, hướng dẫn một số nhóm xe tải và xe khách sử dụng lộ trình thay thế. Phương án được điều chỉnh qua từng giai đoạn nhằm bảo đảm an toàn và giảm ùn ứ.

Dù vậy, vào một số giờ cao điểm, xe vẫn ùn lại ở khu vực đầu cầu. Đây là khó khăn thường gặp khi công trình hạ tầng được thi công trên tuyến đường đang khai thác, nhất là nơi các dòng xe từ nhiều hướng cùng tập trung. Việc kéo dài rào chắn cũng ảnh hưởng đến hoạt động vận tải và thời gian đi lại của người dân.

Trước đó, vào ngày 23/10, ông Đàm Quang Bảo, Giám đốc Ban Duy tu các công trình hạ tầng giao thông Hà Nội, cho biết đơn vị đã phối hợp với lực lượng chức năng tăng cường điều tiết, hướng dẫn phương tiện. Sau khi điều chỉnh phương án phân luồng, giao thông có cải thiện nhưng vẫn ùn ứ ở những thời điểm lưu lượng tăng cao.

Ban Duy tu yêu cầu nhà thầu huy động thêm nhân lực, máy móc, tổ chức thi công cả ban đêm để rút ngắn thời gian chiếm dụng mặt đường. Tại công trường, lực lượng hướng dẫn giao thông được bố trí theo ca, phối hợp với lực lượng chức năng xử lý những điểm phát sinh ùn tắc. Các biển báo, cọc tiêu và thiết bị phản quang cũng phải được duy trì trong thời gian thi công.

Theo thông tin công bố ngày 23/10, khối lượng công trình trạm cân phía Bắc cầu Thăng Long đạt khoảng 85%. Trong đêm 22/10, đơn vị thi công huy động gần 50 cán bộ, công nhân và đổ khoảng 400m3 bê tông. Những con số này phản ánh nỗ lực hoàn thiện phần hạ tầng mặt đường, không phải tỉ lệ hoàn thành toàn bộ công tác lắp đặt, kiểm định và nghiệm thu thiết bị cân.

Ông Nguyễn Quý Chung, Phó Giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư xây dựng Vạn Cát, cho biết việc thi công gặp khó khăn vì lưu lượng phương tiện qua cầu lớn. Nhà thầu phải tăng ca, bổ sung thiết bị và nhân lực để đẩy nhanh tiến độ, đồng thời duy trì các điều kiện bảo đảm giao thông qua khu vực công trường.

Đến ngày 28/10, Sở Xây dựng thông báo tháo rào chắn và khôi phục giao thông từ 22 giờ ngày 29/10 sau khi hoàn thành hạng mục đường bê tông xi măng. Xe tải có khối lượng toàn bộ từ 2 tấn trở lên, xe khách từ 16 chỗ trở lên và các tuyến xe buýt được đi qua cầu theo phương án trước khi thi công.

Việc thông xe sớm giúp giảm áp lực lên những tuyến đường từng tiếp nhận phương tiện phân luồng. Đây là kết quả cụ thể của việc điều chỉnh tổ chức thi công và tập trung nguồn lực, song các hạng mục kỹ thuật còn lại vẫn cần tiếp tục thực hiện theo quy trình.

Theo phương án công bố, khi lắp thiết bị cân ở chiều Nội Bài về Cầu Giấy, đơn vị thi công rào chắn cục bộ từng làn, dự kiến khoảng 2 ngày cho mỗi làn. Yêu cầu đặt ra là duy trì hai làn xe mỗi chiều qua cầu. Cách tổ chức này nhằm giảm diện tích mặt đường bị chiếm dụng so với giai đoạn làm nền.

Sở Xây dựng giao Ban Duy tu theo dõi tình hình tại công trường, phối hợp lực lượng chức năng điều tiết và xử lý bất cập. Trung tâm Quản lý và điều hành giao thông thành phố thông báo điều chỉnh đến các đơn vị vận tải hành khách công cộng để chủ động bố trí hoạt động xe buýt.

Cùng thời điểm, cầu Thăng Long có hạng mục sửa chữa khe co giãn và mặt đường, dự kiến triển khai từ ngày 22/10 đến 15/12. Việc thi công chủ yếu vào ban đêm, từ 22 giờ đến 5 giờ sáng hôm sau, nhằm hạn chế ảnh hưởng đến lưu thông. Những vị trí chưa hoàn thiện phải được che chắn và bảo đảm an toàn trước khi trả lại mặt đường.

Hai công việc khác nhau cùng diễn ra trên một tuyến cầu cho thấy yêu cầu phối hợp tiến độ giữa các đơn vị quản lý và nhà thầu. Nếu thời gian rào chắn, hướng dẫn phương tiện không được tính toán đồng bộ, nguy cơ ùn ứ có thể quay trở lại dù một hạng mục đã hoàn thành.

Từ lắp đặt thiết bị đến kiểm soát tải trọng

Theo thông tin Ban Duy tu công bố ngày 23/10, hai trạm cân trên Quốc lộ 21 và Quốc lộ 32 đã hoàn thành, đang chạy thử. Trong khi đó, các vị trí phía Bắc cầu Thăng Long và Lĩnh Nam – Nguyễn Khoái vẫn tiếp tục thi công. Các trạng thái hoàn thành xây dựng, chạy thử và vận hành chính thức cần được phân biệt khi đánh giá tiến độ toàn mạng lưới.

Cân tải trọng tự động có thể ghi nhận dữ liệu phương tiện khi xe di chuyển qua vị trí lắp đặt. So với cách kiểm tra phải đưa xe vào khu vực cân, giải pháp này tạo điều kiện theo dõi hoạt động vận tải trên tuyến thường xuyên hơn. Tuy nhiên, kết quả ghi nhận chỉ có thể sử dụng để xử lý vi phạm khi thiết bị và quy trình đáp ứng đầy đủ yêu cầu kỹ thuật, đo lường và pháp lý.

Ban Duy tu cho biết dự kiến phối hợp với Công an thành phố Hà Nội để kết nối dữ liệu cân sau khi hoàn thiện hệ thống. Việc kết nối nhằm hỗ trợ phát hiện phương tiện có dấu hiệu chở quá tải, đối chiếu thông tin và phục vụ công tác xử lý theo thẩm quyền. Đến đầu tháng 11, chưa có thông báo công khai xác nhận cả bốn trạm đã vận hành đồng bộ hoặc bắt đầu xử phạt qua dữ liệu cân tự động.

Kiểm soát tải trọng liên quan trực tiếp đến việc bảo vệ kết cấu đường bộ. Phương tiện chở vượt tải trọng cho phép làm tăng nguy cơ hư hỏng mặt đường, ảnh hưởng tuổi thọ công trình và phát sinh chi phí duy tu, sửa chữa. Với những tuyến có nhiều xe vận chuyển vật liệu, hàng hóa, việc giám sát thường xuyên có ý nghĩa trong phòng ngừa vi phạm.

Tuy nhiên, thiết bị cân không thể thay thế toàn bộ hoạt động quản lý vận tải. Cơ quan chức năng vẫn cần kiểm tra điều kiện kỹ thuật, xác minh dữ liệu, tổ chức xử lý theo đúng trình tự; doanh nghiệp vận tải phải kiểm soát khối lượng hàng hóa từ khâu xếp hàng. Việc khai thác dữ liệu cũng đòi hỏi đường truyền ổn định và phân định trách nhiệm giữa các đơn vị.

Đối với người dân, hiệu quả dễ nhận thấy trước mắt là mặt đường tại đầu cầu Thăng Long đã được khôi phục sớm hơn dự kiến. Còn hiệu quả của hệ thống cân phải được đánh giá sau khi nghiệm thu, vận hành: khả năng phát hiện xe quá tải, chất lượng dữ liệu, số trường hợp được xử lý đúng quy định và tác động đến tình trạng hư hỏng đường sá.

Để đạt mục tiêu này, các đơn vị cần hoàn thiện phần thiết bị còn lại, kiểm tra và nghiệm thu theo quy định, đồng thời công bố rõ phương án tổ chức giao thông tại những vị trí vẫn thi công. Những thông tin về thời điểm vận hành chính thức và kết quả kiểm soát tải trọng cần được cập nhật khi có xác nhận từ cơ quan quản lý.

Việc triển khai 4 trạm cân tự động thể hiện hướng ứng dụng công nghệ trong quản lý hạ tầng giao thông của Hà Nội. Nhưng kết quả đầu tư chỉ được khẳng định khi thiết bị hoạt động ổn định, dữ liệu được sử dụng đúng quy định và hoạt động kiểm soát xe quá tải mang lại chuyển biến thực tế. Trong lúc chờ hoàn thiện mạng lưới, yêu cầu trước mắt vẫn là bảo đảm an toàn, thông suốt trên những tuyến đường đang thi công.

Minh Anh