Hà Nội tháo gỡ vướng mắc, thúc đẩy nguồn cung nhà ở xã hội

Từ mục tiêu 84.000 căn hộ đến yêu cầu tháo gỡ từng điểm nghẽn

Trước nhu cầu nhà ở ngày càng lớn, đặc biệt đối với người thu nhập thấp, lực lượng vũ trang và các hộ dân thuộc diện tái định cư, Hà Nội đang tập trung tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ các dự án nhà ở xã hội. Theo Nghị quyết số 303/NQ-CP ngày 30/9/2026 của Chính phủ, TP được giao phát triển 84.000 căn nhà ở xã hội giai đoạn 2026 đến 2030, gồm 73.760 căn để bán, cho thuê mua và 10.240 căn cho thuê. Riêng năm 2026, chỉ tiêu là 18.700 căn.

Tại cuộc họp cuối tháng 10/2026, do Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng chủ trì, báo cáo cho thấy TP đang theo dõi 187 dự án nhà ở xã hội, bao gồm nhà ở cho lực lượng vũ trang, với tổng diện tích khoảng 709 ha, tổng mức đầu tư 365.623 tỷ đồng, quy mô 168.892 căn hộ. Trong đó, 106 dự án hoàn thành quy hoạch chi tiết, 93 dự án hoàn thành giải phóng mặt bằng, 44 dự án được cấp phép xây dựng hoặc thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi. Có 44 dự án đã khởi công, quy mô khoảng 46.970 căn hộ, tương đương 27,8% tổng số căn hộ.

Tuy nhiên, nhiều dự án vẫn gặp khó khăn về đất đai, quy hoạch và thủ tục đầu tư. Theo số liệu cập nhật tại cuộc họp ngày 21/10, có 57 dự án được giao đất với diện tích 203,65 ha; 37 dự án hoàn thành giải phóng mặt bằng, đang hoàn thiện thủ tục và 93 dự án tiếp tục giải phóng mặt bằng. Những vướng mắc chủ yếu liên quan đến xác định nguồn gốc đất, ranh giới, bản vẽ quy hoạch, phê duyệt quy hoạch chi tiết và hoán đổi đất quốc phòng.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Vũ Xuân Tùng cho biết: “Sở Nông nghiệp và Môi trường đang tiếp tục rà soát từng dự án; đôn đốc nhà đầu tư hoàn thiện hồ sơ; giải quyết thủ tục giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất theo đúng thời hạn quy định…”.

Trước thực trạng này, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Bùi Duy Cường yêu cầu làm rõ nguyên nhân 12 dự án đã được giao đất nhưng chưa khởi công; đôn đốc 45 dự án đã khởi công bảo đảm tiến độ. Đối với 93 dự án đang giải phóng mặt bằng, tổng diện tích khoảng 473,10 ha, TP đặt mục tiêu phấn đấu hoàn thành trong tháng 12/2026. Phó Chủ tịch Bùi Duy Cường nhấn mạnh nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ kết quả”, yêu cầu Chủ tịch UBND các xã, phường trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm về tiến độ tại địa phương.

Cụ thể hóa chỉ đạo này, Chủ tịch UBND xã Thiên Lộc Nguyễn Hữu Dũng cho biết, trong 6 dự án nhà ở xã hội trên địa bàn, 3 dự án đã hoàn thành giải phóng mặt bằng, 2 dự án khác phấn đấu hoàn thành trong tháng 12/2026. Chủ tịch UBND xã Phúc Thọ Kiều Trọng Sỹ đặt mục tiêu hoàn thành giải phóng mặt bằng một dự án trong tháng 11/2026, đồng thời đẩy nhanh quy hoạch tỷ lệ 1/500. Tại xã Phúc Thịnh, Phó Chủ tịch UBND xã Nguyễn Văn Minh thông tin, 2 trong tổng số 20 dự án đã khởi công, địa phương đang tập trung tháo gỡ vướng mắc về đất nông nghiệp.

Tại xã Bình Minh, Bí thư Đảng ủy xã Nguyễn Khánh Bình và Phó Chủ tịch UBND xã Vũ Mạnh Tuấn chỉ đạo xác định tiến độ giải phóng mặt bằng từng dự án. Đáng chú ý, dự án nhà ở xã hội Tây Vành đai 4 có diện tích khoảng 27 ha, liên quan 1.200 thửa đất; dự án nhà ở xã hội Bộ Công an rộng 10,4 ha, liên quan 384 hộ dân. Địa phương tập trung kiểm đếm, xác nhận nguồn gốc đất, hoàn thiện phương án bồi thường và đối thoại với các hộ chưa đồng thuận.

Cùng với giải phóng mặt bằng, Hà Nội đang thúc đẩy cải cách thủ tục đầu tư. Ngày 26/10, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Dương Đức Tuấn ký Văn bản số 5931/UBND-ĐT triển khai Nghị quyết số 303/NQ-CP, giao Sở Xây dựng xây dựng quy trình giải quyết thủ tục hành chính đối với dự án nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê theo cơ chế “luồng xanh”, “luồng ưu tiên”, trình UBND TP trong tháng 11/2026.

Theo định hướng này, các thủ tục về đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng và môi trường sẽ được tổ chức xử lý đồng thời nhằm rút ngắn thời gian thẩm định, phê duyệt, giao đất và cấp phép xây dựng. Đây là cơ chế đang được xây dựng, chưa chính thức áp dụng. TP đồng thời yêu cầu rà soát quỹ đất, nghiên cứu tăng tỷ lệ căn hộ cho thuê, cho thuê mua và khuyến khích doanh nghiệp có quỹ đất sạch, phù hợp quy hoạch, đủ năng lực tài chính tham gia đầu tư, qua đó sớm chuyển các dự án trên giấy thành nguồn cung nhà ở thực tế.

Chuyển quỹ đất thành nguồn cung, bảo đảm nơi ở cho người dân

Một trong những yêu cầu xuyên suốt được Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh là phải chuyển các chỉ tiêu phát triển nhà ở thành sản phẩm thực tế, đồng thời chuẩn bị quỹ nhà tái định cư đi trước tiến độ giải phóng mặt bằng. Chủ tịch UBND TP. Hà Nội chỉ rõ tình trạng một số dự án nhà ở xã hội triển khai chậm, trong khi nguồn nhà tái định cư chưa đáp ứng nhu cầu, ảnh hưởng đến tiến độ các công trình trọng điểm, điển hình là dự án đường Vành đai 1.

Theo Sở Xây dựng, nhu cầu tái định cư phục vụ các dự án sử dụng vốn ngân sách TP giai đoạn 2026 đến 2030 dự kiến khoảng 22.957 căn hộ. Trong khi đó, 19.379 căn thuộc 204 tòa nhà tái định cư hiện có đã được bố trí cho các dự án trước đây, quỹ nhà chuyển tiếp chỉ còn khoảng 708 căn. Để khắc phục, Sở Xây dựng đề xuất sử dụng khoảng 22.249 căn tại 64 dự án nhà ở xã hội, với tỷ lệ tối đa 80% số căn hộ mỗi dự án dành cho tái định cư.

Tuy nhiên, nguồn cung dự kiến chỉ đáp ứng đủ nhu cầu cả giai đoạn vào cuối năm 2029, trong khi các năm 2026 đến 2028 vẫn có nguy cơ thiếu hụt. Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Bùi Duy Cường yêu cầu rà soát nhu cầu theo từng năm, địa bàn và dự án, xác định cụ thể số lượng căn hộ, nguồn cung và thời điểm bàn giao. Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh nguyên tắc bố trí tái định cư trước khi giải phóng mặt bằng, bảo đảm nơi ở mới bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ.

Tại cuộc kiểm tra ngày 17/10, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Đỗ Anh Tuấn yêu cầu đẩy nhanh tiến độ dự án nhà ở xã hội tại ô đất NO1, Khu đô thị mới Hạ Đình, phường Thanh Liệt, có tổng mức đầu tư khoảng 878 tỷ đồng, quy mô 365 căn hộ. Chủ đầu tư được yêu cầu phấn đấu rút ngắn thời gian thi công từ 3 đến 6 tháng, công khai tiến độ, bảo đảm an toàn và điều kiện bàn giao. Đối với tòa CT1 tại khu tái định cư Xuân La, quy mô 270 căn hộ, Phó Chủ tịch Đỗ Anh Tuấn yêu cầu đẩy nhanh cải tạo, bảo đảm chất lượng hạ tầng kỹ thuật và điều kiện sinh hoạt cho người dân.

Song song với tháo gỡ khó khăn, Hà Nội tiếp tục bổ sung quỹ đất phát triển nhà ở xã hội. Đầu tháng 11/2026, UBND TP ban hành các quyết định giao đất thực hiện dự án X1 Sơn Đồng tại xã Sơn Đồng và Quang Trung - Thạch Thất tại xã Tây Phương. Ngày 5/11, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Bùi Duy Cường ký Quyết định số 6088/QĐ-UBND giao 1.559,07 m² đất tại xã Đan Phượng cho Công ty cổ phần Vật liệu xanh Đông Dương thực hiện dự án nhà ở xã hội.

Tiếp đó, Quyết định số 6108/QĐ-UBND giao 8.611 m² đất tại xã Phúc Thịnh cho Công ty cổ phần dịch vụ Trường học Quang Minh thực hiện dự án nhà ở xã hội Thụy Hà, gồm 6.889 m² đất nhà ở xã hội và 1.722 m² đất nhà ở thương mại. Ngày 10/11, Hà Nội tiếp tục cập nhật danh mục 3 dự án nhà ở xã hội Cát Tường tại xã Vĩnh Thanh, Hải Thịnh và Vạn Xuân tại phường Xuân Phương, với tổng vốn đầu tư khoảng 12.861 tỷ đồng, quy mô 4.233 căn hộ, góp phần mở rộng nguồn cung trong những năm tới.

Tại cuộc kiểm tra ngày 9/11, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng yêu cầu đẩy nhanh tiến độ hai khu đô thị đa mục tiêu Bắc Thăng Long Urban City và khu đô thị tại các xã Thư Lâm, Đông Anh. Với Bắc Thăng Long Urban City, tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 99.788 tỷ đồng, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội nhấn mạnh việc chuẩn bị khu tái định cư để người dân có điều kiện xây dựng nhà ở mới trước khi bàn giao mặt bằng. Tại khu đô thị Thư Lâm, Đông Anh, đã giải phóng mặt bằng khoảng 530/723 ha, nhà đầu tư được yêu cầu phấn đấu hình thành sản phẩm phục vụ tái định cư vào tháng 3/2027.

Bên cạnh tiến độ, Hà Nội đặc biệt coi trọng chất lượng quy hoạch. Tại cuộc họp ngày 10/11, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng yêu cầu đẩy nhanh lập, thẩm định và phê duyệt 125 quy hoạch trong năm 2026, nhưng không chạy theo số lượng, tiến độ mà xem nhẹ chất lượng. Việc phát triển nhà ở xã hội phải gắn với hạ tầng giao thông, dịch vụ công cộng, sinh kế và định hướng phát triển đô thị lâu dài.

Chuỗi chỉ đạo và quyết định điều hành cho thấy Hà Nội đang tập trung tháo gỡ đồng bộ các điểm nghẽn về quỹ đất, thủ tục đầu tư, giải phóng mặt bằng và tổ chức thi công. Tuy nhiên, thước đo hiệu quả cuối cùng vẫn là số căn hộ hoàn thành, đủ điều kiện bàn giao và đưa vào sử dụng. Đây cũng là cơ sở để TP hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhà ở xã hội, ổn định đời sống người dân và nâng cao hiệu quả đầu tư.

Minh Anh