Hà Nội thông qua cơ chế cho hộ dân phố cổ mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm

Theo báo cáo của UBND thành phố Hà Nội, khu vực phố cổ, phố cũ thuộc phường Hoàn Kiếm hiện có 902 hộ gia đình với 3.621 nhân khẩu thuộc nhóm khó khăn về nhà ở. Nhiều hộ đang sinh sống trong những căn nhà chật chội, xuống cấp, điều kiện sinh hoạt hạn chế, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn và cháy nổ nhưng không có khả năng tự cải thiện chỗ ở.

Trước thực trạng này, thành phố đề xuất cơ chế thí điểm nhằm ưu tiên giải quyết nhu cầu nhà ở cho những trường hợp đặc biệt khó khăn, đồng thời phục vụ việc giãn dân, cải thiện điều kiện sống tại khu vực nội đô lịch sử.

Theo nghị quyết, đối tượng được xem xét là hộ gia đình, cá nhân đã đăng ký thường trú và thực tế sinh sống tại phường Hoàn Kiếm trước ngày nghị quyết được thông qua, có diện tích nhà ở bình quân dưới 5 m² sàn/người. Người đăng ký phải có nhu cầu mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội, đáp ứng các điều kiện theo quy định của pháp luật về nhà ở, tự nguyện đăng ký và được UBND phường phê duyệt.

Cơ chế này cho phép các trường hợp đủ điều kiện được xem xét mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm. Tuy nhiên, mỗi hộ gia đình, cá nhân chỉ được giải quyết chính sách một lần và chỉ được mua hoặc thuê mua một căn hộ.

Về quỹ nhà, thành phố dự kiến bố trí tại mỗi dự án không quá 20% số căn hộ mở bán trong năm 2026. Theo tính toán, có thể bố trí 552 căn hộ tại 9 dự án nhà ở xã hội trong năm 2026 và tiếp tục bổ sung nguồn cung trong năm 2027. Quy mô phương án đề xuất tối đa 902 căn hộ, tương ứng với số hộ được thống kê có khó khăn về nhà ở, song số căn hộ thực tế được phân bổ sẽ phụ thuộc vào kết quả xét duyệt và nguồn cung.

Giá bán, giá thuê mua, hồ sơ, thủ tục giao dịch và chính sách vay vốn ưu đãi được thực hiện theo quy định của pháp luật về nhà ở xã hội. Thành phố không sử dụng ngân sách để trực tiếp chi trả tiền mua hoặc thuê mua nhà ở thay cho người dân.

Trong quá trình thảo luận, các đại biểu HĐND Thành phố đề nghị rà soát quy hoạch các khu nhà ở xã hội tập trung, ưu tiên những vị trí có khả năng kết nối với hệ thống đường sắt đô thị theo mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD). Việc bố trí nơi ở mới cần tính đến điều kiện đi lại, học tập, làm việc và sinh hoạt của người dân.

Giải trình tại kỳ họp, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hà Nội Dương Đức Tuấn cho biết, đối với khu vực phố cổ, phố cũ thuộc nội đô lịch sử, thành phố sẽ áp dụng cơ chế linh hoạt trong quá trình thực hiện chính sách giãn dân. Những người thuộc diện phải di dời nhưng chưa có nhà ở sẽ được xem xét mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm theo cơ chế được quy định.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực UBND Thành phố, việc thực hiện chính sách phải gắn với phương án cụ thể đối với từng trường hợp, bảo đảm giải quyết đồng bộ giữa nơi đi và nơi đến. Khu vực di dời cần được cải thiện, tái cấu trúc, trong khi nơi ở mới phải đáp ứng yêu cầu về hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và các công trình công cộng.

Tiếp thu ý kiến thẩm tra của Ban Đô thị HĐND Thành phố, chiều 28/10, UBND Thành phố đã bổ sung Báo cáo số 486/BC-UBND, làm rõ những nội dung cần cụ thể hóa trong quá trình triển khai. Trong đó có trách nhiệm của UBND phường Hoàn Kiếm và Sở Xây dựng, thứ tự ưu tiên, nhóm và mức căn hộ tương ứng, nguyên tắc xử lý nhà ở cũ, thời hạn giữ chỗ, thủ tục một cửa và hỗ trợ người yếu thế.

Các nội dung này sẽ được UBND Thành phố quy định chi tiết khi tổ chức thực hiện nghị quyết. Thành phố cũng dự kiến thực hiện chế độ báo cáo định kỳ, tổng kết, đánh giá kết quả thí điểm tại phường Hoàn Kiếm để làm cơ sở nghiên cứu chính sách đối với khu vực nội đô lịch sử.

Sau khi thảo luận và nghe UBND Thành phố tiếp thu, giải trình, HĐND Thành phố đã biểu quyết thông qua nghị quyết với đa số đại biểu tán thành.

Minh Anh