Thúc đẩy các dự án hạ tầng giao thông để phát triển logistics liên vùng
(Chinhphu.vn) - Hà Nội đang tăng tốc các dự án giao thông chiến lược, mở rộng kết nối sân bay, cảng biển và các địa phương trong vùng, từng bước hình thành mạng lưới vận tải đa phương thức, tạo động lực phát triển logistics và nâng cao sức cạnh tranh kinh tế Thủ đô.

Cầu Trần Hưng Đạo đang được đẩy nhanh thi công, góp phần bổ sung hướng kết nối giao thông giữa khu vực trung tâm và phía Đông Hà Nội. Ảnh: Quang Thái
Phát triển các trục giao thông chiến lược, mở rộng không gian liên kết vùng
Trong chiến lược phát triển kinh tế Thủ đô, hạ tầng giao thông đang được xác định là nền tảng quan trọng để mở rộng không gian tăng trưởng, tăng cường liên kết vùng và nâng cao năng lực vận chuyển hàng hóa. Việc đồng loạt triển khai các tuyến đường vành đai, cầu vượt sông Hồng, trục kết nối sân bay và hệ thống giao thông liên vùng đang từng bước định hình mạng lưới hạ tầng phục vụ phát triển logistics của Hà Nội.
Một trong những công trình giữ vai trò chiến lược là đường Vành đai 4 Vùng Thủ đô, với tổng chiều dài khoảng 113,5km, gồm 103,82km tuyến chính và 9,7km tuyến nối theo hướng cao tốc Nội Bài đến Hạ Long. Đoạn qua Hà Nội dài khoảng 57,52km, thuộc dự án có tổng mức đầu tư hơn 85.000 tỷ đồng.
Tính đến ngày 30/10/2026, đoạn đường song hành dài 15km từ đê Hữu Hồng, khu vực cầu Hồng Hà, đến Đại lộ Thăng Long đã được tổ chức lưu thông tạm từ ngày 10/10. Mỗi chiều đường bố trí ba làn xe, góp phần cải thiện khả năng di chuyển và kết nối các trục giao thông phía Tây Thủ đô.
Hà Nội đặt mục tiêu thông xe kỹ thuật thêm khoảng 22km đường song hành trong tháng 11/2026, gồm đoạn khoảng 13km từ nút giao cao tốc Nội Bài đến Lào Cai tới khu vực cầu Hồng Hà và đoạn khoảng 9km từ Đại lộ Thăng Long đến Quốc lộ 6. Nếu hoàn thành đúng kế hoạch, tổng chiều dài đường song hành được thông xe kỹ thuật qua Hà Nội sẽ đạt khoảng 37km.
Đến cuối tháng 10/2026, dự án đường song hành Vành đai 4 qua Hà Nội đã thi công khoảng 40/50,85km bê tông nhựa, giá trị sản lượng ước đạt 3.850/4.282 tỷ đồng, tương đương khoảng 90% giá trị hợp đồng.
Theo thiết kế, tuyến Vành đai 4 có phần lõi là đường cao tốc sáu làn xe, tốc độ khai thác khoảng 100km/h, cùng quỹ đất dự trữ để xây dựng đường sắt quốc gia vành đai trong các giai đoạn tiếp theo. Khi hoàn thành, tuyến đường sẽ tăng khả năng kết nối Hà Nội với Bắc Ninh, Hưng Yên và các tỉnh vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, đồng thời giảm tải cho các tuyến giao thông hiện hữu.
Cùng với Vành đai 4, tiến độ xây dựng các cầu vượt sông Hồng đang được TP. Hà Nội tập trung đôn đốc nhằm hoàn thiện những mắt xích quan trọng trong mạng lưới giao thông liên vùng.
Theo Báo cáo số 821/BC-SXD ngày 6/11/2026 của Sở Xây dựng Hà Nội, 3 công trình cầu Trần Hưng Đạo, Hồng Hà và Mễ Sở đều có giá trị xây lắp vượt kế hoạch điều chỉnh. Trong đó, cầu Trần Hưng Đạo đạt hơn 3.366 tỷ đồng, tương đương 54,2% giá trị hợp đồng. Cầu Hồng Hà đạt gần 2.126 tỷ đồng, tương đương 53,4%, còn cầu Mễ Sở đạt hơn 1.618 tỷ đồng, tương đương 50,1%.
Đặc biệt, cầu Hồng Hà và Mễ Sở thuộc tuyến Vành đai 4 có vai trò mở rộng kết nối giữa Hà Nội với các địa phương trong vùng Thủ đô, tạo thêm hướng phân luồng phương tiện, giảm áp lực giao thông qua khu vực nội đô. Hai công trình đang hướng tới mục tiêu thông xe kỹ thuật trước tháng 7/2027.
Tuy nhiên, tiến độ một số cây cầu vẫn gặp khó khăn. Cầu Tứ Liên đạt 26,8% giá trị xây lắp, cầu Ngọc Hồi đạt 26%, cầu Thượng Cát đạt 20% và cầu Vân Phúc đạt 35,6%, đều thấp hơn kế hoạch điều chỉnh.
Trước thực tế này, Sở Xây dựng Hà Nội kiến nghị UBND TP. Hà Nội chỉ đạo các địa phương tập trung tháo gỡ vướng mắc về giải phóng mặt bằng, di dời công trình điện, cấp nước, viễn thông; đồng thời yêu cầu các chủ đầu tư, nhà thầu bổ sung nhân lực, thiết bị, tổ chức thi công tại những vị trí đủ điều kiện.
Để tăng cường trách nhiệm trong triển khai các công trình, Sở Xây dựng Hà Nội đã thành lập 3 tổ công tác theo Quyết định số 2088/QĐ-SXD, trực tiếp kiểm tra, giám sát tám dự án cầu vượt sông Hồng, năm tuyến đường vành đai cùng 12 công trình giao thông khác.
Các dự án được giám sát bao gồm cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 6 đoạn Hà Đông đến Xuân Mai; tuyến cao tốc Đại lộ Thăng Long từ Quốc lộ 21 đến cao tốc Hà Nội đến Hòa Bình; đường kết nối cầu Tứ Liên với cao tốc Hà Nội đến Thái Nguyên và tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình với Thủ đô.
Việc tăng cường kiểm tra hiện trường, giám sát tiến độ, chất lượng và xử lý những vướng mắc phát sinh cho thấy quyết tâm của Hà Nội trong việc hoàn thiện đồng bộ các trục giao thông, tạo nền tảng phát triển hệ thống vận tải và logistics liên vùng.

Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng yêu cầu nghiên cứu phương án đường sắt ngắn nhất kết nối sân bay Gia Bình với Thủ đô, hạn chế trung chuyển. Ảnh: Linh Phạm
Kết nối sân bay, cảng biển và đường sắt, hình thành mạng lưới logistics đa phương thức
Bên cạnh các tuyến đường bộ chiến lược, TP. Hà Nội đang thúc đẩy kết nối đường sắt với Cảng hàng không quốc tế Gia Bình và Nội Bài, hướng tới hình thành hệ thống giao thông liên thông giữa các đầu mối hàng không trong vùng Thủ đô.
Sáng 9/11/2026, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng chủ trì cuộc họp với Bộ Xây dựng và các địa phương liên quan về phương án kết nối Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, quy hoạch hướng tuyến và vị trí các ga đường sắt đô thị.
Kết luận cuộc họp, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng đề nghị ưu tiên nghiên cứu tuyến đường sắt ngắn nhất kết nối sân bay Gia Bình với Thủ đô, hạn chế tối đa việc hành khách phải chuyển tàu hoặc thay đổi phương tiện nhiều lần.
Theo định hướng được đưa ra, ga Gia Lâm có thể trở thành đầu mối trung chuyển quan trọng, kết nối đường sắt quốc gia, đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị. Từ đây, các cơ quan chuyên môn nghiên cứu tổ chức tuyến đường sắt đến sân bay Gia Bình, đồng thời xem xét khả năng liên thông trực tiếp với sân bay Nội Bài.
Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng đề nghị giữ nguyên định hướng tuyến đường sắt số 1 theo trục Bắc Nam, nghiên cứu bổ sung nhánh tuyến từ ga Gia Lâm về trung tâm Hà Nội và kết nối theo hướng phía Đông đến sân bay Gia Bình.
Việc nghiên cứu phải bảo đảm phù hợp với Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, hạn chế điều chỉnh những định hướng lớn đã được phê duyệt, đồng thời tính toán kỹ hiệu quả khai thác và khả năng tổ chức vận tải trong tương lai.
Tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng đề nghị nghiên cứu hướng tuyến từ sân bay Gia Bình qua ga Gia Lâm về trung tâm Hà Nội, làm rõ chức năng từng đầu mối giao thông.
Theo Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng, mục tiêu đặt ra là lựa chọn phương án có cự ly ngắn, thời gian di chuyển nhanh, phấn đấu hành khách từ trung tâm Hà Nội đến các cảng hàng không chỉ mất khoảng 30 đến 45 phút.
Để hiện thực hóa mục tiêu, cần nghiên cứu tổ chức các đoàn tàu chạy thẳng đến sân bay, hạn chế dừng tại các ga trung gian, đồng thời bố trí nhà ga đường sắt trong khu vực sân bay để thuận tiện kết nối giữa các phương thức vận tải.
Tại Thông báo số 576/TB-VPCP ngày 6/11/2026, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đề nghị UBND TP. Hà Nội chủ trì, phối hợp với Bộ Xây dựng và các địa phương liên quan nghiên cứu mạng lưới đường sắt đô thị, ưu tiên nguồn vốn cho các tuyến kết nối trực tiếp sân bay Gia Bình, Nội Bài với trung tâm Hà Nội.
Các địa phương được yêu cầu nghiên cứu đồng bộ hệ thống giao thông liên vùng, xác định danh mục công trình ưu tiên và báo cáo phương án kết nối tổng thể trong tháng 11/2026.
Song hành với kết nối hàng không, Hà Nội đang mở rộng mạng lưới logistics hướng tới các cảng biển và trung tâm kinh tế phía Bắc. Tại Hội nghị quán triệt và triển khai các kế hoạch, chương trình hành động của Ban Thường vụ Thành ủy thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV và một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Bùi Duy Cường cho biết, dù không có biển, Hà Nội vẫn giữ vai trò quan trọng trong mạng lưới kinh tế biển quốc gia nhờ lợi thế về thị trường tiêu thụ, giao thông, logistics, khoa học công nghệ và nguồn nhân lực.

Hà Nội ưu tiên kết nối giao thông đường thủy với các cảng biển và trung tâm logistics trong vùng, mở rộng khả năng vận chuyển, phân phối hàng hóa. Infographic: Chinhphu.vn
Giai đoạn 2026 đến 2030, Hà Nội tập trung nâng cao năng lực kết nối với các cảng biển, cửa khẩu và trung tâm kinh tế lớn, từng bước hình thành mạng lưới logistics đồng bộ, đa phương thức.
Hiện Hà Nội có các đầu mối cảng cạn Long Biên, ICD Mỹ Đình, Cổ Bi và 25 cảng thủy nội địa, trong đó 9 cảng đang được đầu tư, bảy cảng đang được đề xuất dự án đầu tư.
Đáng chú ý, tuyến đường sắt Lào Cai đến Hà Nội, Hải Phòng khi được triển khai, hoàn thành sẽ hình thành hành lang vận tải kết nối cửa khẩu quốc tế Lào Cai, Thủ đô và hệ thống cảng biển Hải Phòng, tạo điều kiện phát triển hoạt động trung chuyển hàng hóa và xuất nhập khẩu.
Ngày 30/10/2026, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Bùi Duy Cường ký Kế hoạch số 424/KH-UBND, xác định ưu tiên đầu tư, nâng cấp các tuyến đường kết nối khu công nghiệp, cảng và bến thủy nội địa theo quy hoạch.
Mạng lưới được đề cập gồm 5 cụm cảng hàng hóa với 24 cảng trên lưu vực các sông Hồng, Đáy, Công và Đuống, cùng một cụm cảng hành khách. Hà Nội đồng thời định hướng xây dựng chuỗi liên kết hạ tầng trên hành lang Hà Nội, Hưng Yên, Ninh Bình, Hải Phòng, Quảng Ninh, phục vụ vận chuyển và phân phối hàng hóa liên vùng.
Những định hướng này càng có ý nghĩa khi hạ tầng logistics của Hà Nội vẫn còn nhiều hạn chế. Theo Sở Công Thương Hà Nội, Thành phố có khoảng 400 doanh nghiệp kho bãi logistics, sử dụng gần 100ha đất, nhưng phần lớn cơ sở có quy mô nhỏ, phân tán, thiếu kho lạnh, kho chuyên dụng và trung tâm phân phối hiện đại.
Trong 25 dự án hạ tầng logistics được quy hoạch, mới có bốn dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư, gồm Cảng cạn ICD Đức Thượng, Cảng cạn ICD Cổ Bi, Trung tâm logistics hạng I tại Nội Bài và Trung tâm logistics hạng II tại Phú Xuyên.
Phó Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội Nguyễn Thế Hiệp cho biết, logistics được Thành phố xác định là lĩnh vực có vai trò xuyên suốt, gắn với tiêu dùng, xuất nhập khẩu và phát triển công nghiệp.
Trong khi đó, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương Trần Thanh Hải nhấn mạnh yêu cầu chuyển tư duy từ xây dựng "trung tâm logistics" sang "trung tâm dịch vụ logistics", đồng thời thúc đẩy kết nối dữ liệu logistics giữa Trung ương và địa phương.
Theo kế hoạch phát triển dịch vụ logistics giai đoạn 2026 đến 2030, Hà Nội đặt mục tiêu đến năm 2030, lĩnh vực này đóng góp 10 đến 12% GRDP, đạt tốc độ tăng trưởng 18 đến 22% và tỷ lệ thuê ngoài dịch vụ logistics đạt 65 đến 70%.
Để hiện thực hóa mục tiêu, việc hoàn thiện các tuyến giao thông chiến lược cần gắn với phát triển cảng cạn, trung tâm phân phối, kho bãi hiện đại, logistics xanh và logistics số. Khi các đầu mối vận tải được kết nối đồng bộ, Hà Nội sẽ có thêm điều kiện phát huy vai trò trung tâm điều phối hàng hóa của khu vực phía Bắc, giảm chi phí lưu thông, nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng không gian tăng trưởng kinh tế liên vùng.
Minh Anh