Thực hiện Nghị quyết 57: Hà Nội kết nối công nghệ với nhu cầu phát triển

Chuyển từ đầu tư công nghệ sang tạo giá trị cho nền kinh tế

Một sản phẩm công nghệ nghiên cứu thành công nhưng chưa tìm được khách hàng, doanh nghiệp muốn chuyển đổi số nhưng thiếu giải pháp phù hợp, hay làng nghề truyền thống cần nâng cao năng suất nhưng hạn chế nguồn lực. Những vấn đề này đặt ra yêu cầu chung trong thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW: Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phải xuất phát từ nhu cầu thực tiễn, tạo ra giá trị cụ thể cho nền kinh tế.

Tại buổi làm việc ngày 4/11/2026, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Trương Việt Dũng nhấn mạnh, Hà Nội kiên định mục tiêu tăng trưởng năm 2026 không thấp hơn 11%, xác định khoa học, công nghệ và kinh tế số là động lực tăng trưởng cốt lõi, từng bước giảm phụ thuộc vào đầu tư công và tiêu dùng nội địa.

Theo Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội Cù Ngọc Trang, trong 9 tháng năm 2026, giá trị tăng thêm của kinh tế số ước đạt 16,69% GRDP, tương đương 8,4 tỷ USD, tăng hơn 11% theo giá so sánh và đóng góp gần 22% mức tăng trưởng GRDP. Kinh tế số lõi chiếm 56,1%, kinh tế số ngành chiếm 43,9%, cho thấy dư địa lớn để thúc đẩy ứng dụng công nghệ trong sản xuất, kinh doanh.

Cùng kỳ, giá trị tăng thêm của khoa học, công nghệ và chuyển đổi số ước đạt 22,85% GRDP, tương đương 295,9 nghìn tỷ đồng, chưa bao gồm đóng góp của đổi mới sáng tạo. Hà Nội tiếp tục dẫn đầu cả nước về Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương năm 2026 với 63,80 điểm, năm thứ tư liên tiếp giữ vị trí này.

Tuy nhiên, mức độ ứng dụng công nghệ vẫn chưa đồng đều. Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội Nguyễn Anh Tuấn cho biết, dù đã hỗ trợ chuyển đổi số cho hơn 277.000 hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa, làng nghề, gần 70% đối tượng có số liệu đầy đủ mới sử dụng từ một đến ba nhóm nền tảng số.

TS Lê Xuân Rao, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Hà Nội nhấn mạnh, nâng cao năng suất lao động phải gắn với tổ chức lại quy trình sản xuất, kinh doanh và quản trị, lấy năng suất, chất lượng, chi phí và doanh thu làm thước đo. TS Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội đề xuất xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp từ xác định nhu cầu, lựa chọn giải pháp đến thử nghiệm, triển khai và đánh giá hiệu quả.

Cụ thể hóa định hướng này, ngày 10/11, Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội ban hành Thông báo số 10337/TB-SKHCN, tiếp nhận đăng ký sản phẩm, dịch vụ thuộc 37 nhóm giải pháp, gồm 23 nhóm chuyển đổi số và 14 nhóm thương mại điện tử. Các giải pháp bao gồm quản trị doanh nghiệp, quản lý sản xuất, logistics, trí tuệ nhân tạo, tự động hóa, bán hàng đa kênh và truy xuất nguồn gốc.

Sản phẩm đáp ứng yêu cầu sau thẩm định sẽ được công bố trên hệ thống cấp phiếu hỗ trợ Hanoi Next, tích hợp trên iHanoi, giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, hộ kinh doanh tiếp cận công nghệ phù hợp.

Trong hai tháng cuối năm 2026, Sở Khoa học và Công nghệ tập trung triển khai gói hỗ trợ khoảng 50 đến 55 tỷ đồng. Theo báo cáo tại cuộc họp ngày 4/11, chiến dịch 100 ngày đã hỗ trợ 323.000 hộ kinh doanh tiếp cận phần mềm, gấp hai lần chỉ tiêu đề ra.

Đáng chú ý, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Trương Việt Dũng chỉ đạo từ năm 2027 chuyển mạnh trọng tâm ngân sách sang hỗ trợ phát triển kinh tế số, giảm dần chi cho hạ tầng chính quyền số dùng chung khi các nền tảng cơ bản đã hoàn thành. Các sở, ngành phải tập trung giải ngân 100% kinh phí khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, đồng thời khai thác giá trị kinh tế từ dữ liệu, nghiên cứu phiếu hỗ trợ mua sắm và khám chữa bệnh trực tuyến nhằm kích cầu tiêu dùng số.

Lãnh đạo TP cũng yêu cầu thành lập ngay Tổ công tác liên ngành về kinh tế số, mỗi sở, ngành phân công cố định một phó giám đốc phụ trách. Sở Khoa học và Công nghệ phải trực tiếp làm việc với 10 xã, phường chuyển đổi số yếu, chậm nhất để tháo gỡ khó khăn.

Với định hướng lấy hiệu quả ứng dụng làm thước đo, Hà Nội đặt mục tiêu năm 2027 kinh tế số đóng góp 25% mức tăng trưởng GRDP, nâng tỷ trọng giá trị tăng thêm lên 17,5%, phấn đấu đạt 18% GRDP, từng bước đưa khoa học, công nghệ trở thành động lực tăng trưởng thực chất của Thủ đô.

Đưa kết quả nghiên cứu ra thị trường

Một trong những chuyển động đáng chú ý khi Hà Nội thực hiện Nghị quyết 57 là đổi mới phương thức tổ chức nghiên cứu khoa học, chuyển từ tiếp nhận đề xuất riêng lẻ sang xác định những vấn đề thực tiễn cần giải quyết, đồng thời huy động doanh nghiệp tham gia ngay từ đầu.

TP. Hà Nội đã xây dựng danh mục 30 bài toán lớn giai đoạn 2026 đến 2030. Qua làm việc với 23 hiệp hội doanh nghiệp, TP tiếp nhận 106 bài toán từ thực tiễn sản xuất, kinh doanh. Tại các làng nghề Bát Tràng, Sơn Đồng, Chuyên Mỹ, tổ công tác gồm cơ quan quản lý, nhà khoa học và doanh nghiệp công nghệ trực tiếp khảo sát, hình thành bốn nhiệm vụ đặt hàng liên quan đến năng suất, chất lượng và xử lý ô nhiễm môi trường.

Tuy nhiên, khoảng cách từ nghiên cứu đến thương mại hóa vẫn là thách thức. Tại hội nghị ngày 23/10, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Tập đoàn Ô tô Hiệp Hòa Đào Mạnh Hùng nêu khó khăn về đầu ra đối với sản phẩm xe thang chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ tầm vươn 32m do doanh nghiệp phối hợp với Đại học Bách khoa Hà Nội sản xuất. Ông kiến nghị Nhà nước phát huy vai trò “khách hàng đầu tiên” đối với sản phẩm công nghệ trong nước đáp ứng nhu cầu thực tế.

PGS.TS Tạ Hải Tùng, Phó Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội cho rằng, giữa kết quả thử nghiệm trong trường đại học và sản phẩm đủ điều kiện thương mại hóa vẫn tồn tại khoảng cách đáng kể. Ông đề xuất hoàn thiện cơ chế phân chia quyền sở hữu trí tuệ, khuyến khích doanh nghiệp cùng đầu tư và phát triển mô hình doanh nghiệp khởi nguồn từ trường đại học.

Một ví dụ về liên kết nghiên cứu với doanh nghiệp là dự án máy phát tia plasma lạnh thế hệ II do Công ty Cổ phần Công nghệ Plasma Việt Nam tiếp nhận, phát triển từ nền tảng nghiên cứu của Viện Vật lý và các nhà khoa học. Dự án đã sản xuất thử nghiệm 20 máy, có đơn đặt hàng đầu tiên khoảng 500 máy. Tổng kinh phí nghiên cứu hơn 13 tỷ đồng, trong đó ngân sách nhà nước hỗ trợ hơn 20%, phần còn lại do doanh nghiệp đối ứng.

Tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, với quy mô khoảng 1.586ha, Hà Nội đang thúc đẩy hình thành hệ sinh thái nghiên cứu, thử nghiệm và thương mại hóa công nghệ. Theo ông Lê Thanh Sơn, Phó Trưởng ban Quản lý các Khu Công nghệ cao và Khu Công nghiệp TP. Hà Nội, Không gian đổi mới sáng tạo HITC Hub được xây dựng theo mô hình “không gian, hạ tầng, tri thức, dịch vụ, kết nối”, tạo môi trường hợp tác giữa Nhà nước, nhà trường, doanh nghiệp và nhà đầu tư.

PGS.TS Vũ Đức Lợi, Viện trưởng Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Hàn Quốc (VKIST) nhấn mạnh yêu cầu xây dựng cơ chế vận hành để nghiên cứu tạo ra sản phẩm và giá trị kinh tế. Ông Phạm Anh Cường, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư BESTB Group, Chủ quản Quỹ đầu tư BESTB Capital, đề cao sự kết nối giữa “tri thức, thị trường và vốn đầu tư”.

Dù vậy, Hòa Lạc còn 79,46ha chưa hoàn thành giải phóng mặt bằng, hạ tầng khoa học và hạ tầng xã hội chưa đồng bộ. Ban Quản lý đã đề xuất bảy dự án hạ tầng với tổng mức vốn khoảng 8.284 tỷ đồng, đồng thời kiến nghị thí điểm cơ chế thử nghiệm có kiểm soát và cơ chế TP là khách hàng đầu tiên đặt hàng công nghệ.

Song song với phát triển hạ tầng, Hà Nội hoàn thiện cơ chế chấp nhận rủi ro trong nghiên cứu. Nghị quyết số 24/2026/NQ-HĐND cho phép xem xét miễn, giảm nghĩa vụ hoàn trả kinh phí hỗ trợ trong trường hợp rủi ro khách quan hoặc bất khả kháng, trên cơ sở đánh giá của Hội đồng tư vấn. Năm 2026, TP cũng dự kiến hỗ trợ khoảng 100 nghiên cứu sinh có đề tài phục vụ giải quyết các bài toán lớn, với mức hỗ trợ bằng ba lần lương tối thiểu tháng vùng I, tối đa 48 tháng.

Tại cơ sở, xã Bát Tràng đề xuất thí điểm sản xuất gốm theo thiết kế 3D, lựa chọn men cá nhân hóa tại ba hộ, xưởng sản xuất. Phường Hà Đông định hướng chuyển đổi số làng nghề dệt lụa Vạn Phúc gắn với du lịch, công nghiệp văn hóa; phường Việt Hưng đề xuất chuyển đổi số làng nghề Lệ Mật. Ngành Công Thương đặt mục tiêu hỗ trợ 10 đến 15 cơ sở công nghiệp nông thôn ứng dụng máy móc tiên tiến và 15 cơ sở hoàn thiện quy trình công nghệ, sản xuất trong năm 2026.

Trong quản trị, Công văn số 5994/UBND-NC ngày 28/10/2026 do Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Trương Việt Dũng ký yêu cầu tái cấu trúc thủ tục hành chính, khai thác, tái sử dụng dữ liệu và tránh yêu cầu người dân, doanh nghiệp cung cấp lại thông tin đã được chia sẻ hợp pháp.

Từ nghiên cứu công nghệ, đổi mới sản xuất đến cải cách hành chính, Hà Nội đang cụ thể hóa Nghị quyết 57 theo hướng lấy nhu cầu thực tiễn và hiệu quả ứng dụng làm thước đo, từng bước đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực tăng trưởng bền vững của Thủ đô.

Minh Anh