Hà Nội chủ động cấp phép đại học có vốn nước ngoài theo Luật Thủ đô 2026

Việc thành lập một trường đại học có vốn đầu tư nước ngoài liên quan đến nhiều điều kiện, từ năng lực của nhà đầu tư, cơ sở vật chất, đội ngũ giảng viên đến chương trình đào tạo và quyền lợi của người học. Quá trình xem xét, cấp phép vì vậy đòi hỏi sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý, đồng thời phải xác định rõ trách nhiệm của đơn vị thẩm định và người có thẩm quyền quyết định.

Với Luật Thủ đô năm 2026, Hà Nội được trao thêm quyền chủ động trong lĩnh vực giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp. Điểm mới đáng chú ý là thẩm quyền quyết định được xác định cụ thể, đi kèm cơ chế phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo và quy trình thực hiện do HĐND Thành phố quy định.

Chủ tịch UBND Thành phố được trao thẩm quyền quyết định

Theo điểm b khoản 3 Điều 16 Luật Thủ đô số 02/2026/QH16, căn cứ quy định của HĐND Thành phố, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội có thẩm quyền cho phép thành lập, sáp nhập, chia, tách, giải thể, đổi tên, cấp phép hoạt động đối với trường đại học, cao đẳng có vốn đầu tư nước ngoài, liên kết đào tạo với cơ sở nước ngoài trên địa bàn sau khi lấy ý kiến Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Quy định này tạo cơ sở để Hà Nội trực tiếp giải quyết những thủ tục thuộc phạm vi được phân quyền. Thay vì chỉ tham gia phối hợp trong quá trình xem xét hồ sơ, chính quyền Thành phố có thẩm quyền quyết định theo quy định của luật.

Tuy nhiên, thẩm quyền mới không tách rời trách nhiệm quản lý nhà nước của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Yêu cầu lấy ý kiến Bộ trước khi quyết định được quy định ngay trong luật, nhằm bảo đảm sự phối hợp giữa địa phương và cơ quan quản lý ngành ở trung ương.

Để cụ thể hóa thẩm quyền này, ngày 2/6/2026, HĐND TP. Hà Nội ban hành Nghị quyết số 15/2026/NQ-HĐND quy định trình tự, thủ tục thành lập, sáp nhập, chia, tách, giải thể, đổi tên, cấp phép hoạt động trong lĩnh vực giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn.

Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, cùng thời điểm Luật Thủ đô năm 2026 có hiệu lực. Phạm vi điều chỉnh bao gồm các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp thuộc thẩm quyền quy định tại điểm a, b khoản 3 Điều 16 Luật Thủ đô.

Đối với trường đại học, cao đẳng có vốn đầu tư nước ngoài, việc xem xét hồ sơ phải thực hiện yêu cầu lấy ý kiến Bộ Giáo dục và Đào tạo theo quy định. Đây là một khâu trong quá trình thẩm định, trước khi người có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Thẩm định hồ sơ gắn với kiểm tra điều kiện thực tế

Nghị quyết 15/2026/NQ-HĐND quy định cụ thể trách nhiệm tiếp nhận, thẩm định hồ sơ và trình cấp có thẩm quyền quyết định đối với từng thủ tục.

Theo đó, tổ chức, cá nhân có nhu cầu thành lập hoặc đề nghị cho phép thành lập trường đại học được nộp hồ sơ qua Cổng Dịch vụ công quốc gia, qua dịch vụ bưu chính hoặc trực tiếp tại Trung tâm Phục vụ hành chính công TP. Hà Nội.

Sở Giáo dục và Đào tạo có trách nhiệm kiểm tra hồ sơ, thông báo để tổ chức, cá nhân hoàn thiện khi chưa đáp ứng yêu cầu. Đối với hồ sơ hợp lệ, việc thẩm định được tổ chức với sự tham gia của các cơ quan có liên quan.

Trong thủ tục thành lập hoặc cho phép thành lập trường đại học, Chủ tịch UBND Thành phố thành lập Hội đồng thẩm định do Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo làm Chủ tịch Hội đồng. Thành phần Hội đồng có đại diện các cơ quan liên quan đến nội vụ, tài chính, an ninh, chính quyền địa phương nơi trường dự kiến đặt trụ sở và các đơn vị cần thiết khác.

Việc thẩm định được thực hiện trên cơ sở hồ sơ và các điều kiện thực tế, nhằm đánh giá khả năng đáp ứng yêu cầu thành lập cơ sở giáo dục trước khi trình Chủ tịch UBND Thành phố xem xét, quyết định.

Đối với thủ tục cấp phép hoạt động giáo dục đại học, hồ sơ phải xác định rõ phạm vi đề nghị cấp phép theo trình độ, ngành, lĩnh vực đào tạo, trụ sở chính và địa điểm đào tạo; đồng thời thuyết minh các điều kiện bảo đảm chất lượng kèm theo tài liệu chứng minh.

Nghị quyết quy định Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức thẩm định thực tế các điều kiện cấp phép hoạt động. Nếu đáp ứng yêu cầu, hồ sơ được trình Chủ tịch UBND Thành phố quyết định. Trường hợp chưa đủ điều kiện, cơ quan thẩm định phải thông báo bằng văn bản và nêu rõ lý do.

Một điểm đáng chú ý là trường đại học chỉ phải nộp những tài liệu chứng minh tương ứng với thông tin, dữ liệu chưa có trong cơ sở dữ liệu của cơ quan nhà nước hoặc chưa được kết nối, chia sẻ theo quy định.

Quy định này tạo điều kiện khai thác dữ liệu đã có trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính, hạn chế việc yêu cầu cơ sở giáo dục cung cấp lại những thông tin mà cơ quan quản lý có thể sử dụng theo quy định pháp luật.

Đối với quyết định thành lập hoặc cho phép thành lập trường đại học, nghị quyết yêu cầu gửi Bộ Giáo dục và Đào tạo để theo dõi, quản lý; đồng thời công bố công khai trên trang thông tin điện tử của Thành phố và các phương tiện thông tin đại chúng.

Như vậy, việc phân quyền được gắn với trách nhiệm công khai quyết định và duy trì sự phối hợp quản lý sau khi thủ tục được giải quyết.

Bảo đảm quyền lợi người học khi tổ chức lại cơ sở đào tạo

Bên cạnh việc thành lập và cấp phép hoạt động, Nghị quyết 15/2026/NQ-HĐND còn quy định trình tự, thủ tục sáp nhập, chia, tách, giải thể và đổi tên trường đại học, cao đẳng thuộc phạm vi điều chỉnh.

Đây là những thủ tục có thể tác động trực tiếp đến hoạt động của cơ sở giáo dục, đặc biệt khi trường đang có sinh viên theo học hoặc đã tổ chức đào tạo ở nhiều ngành, trình độ khác nhau.

Nghị quyết đặt ra yêu cầu bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người học, đội ngũ nhà giáo và người lao động trong quá trình tổ chức lại cơ sở giáo dục.

Đối với trường hợp sáp nhập, chia, tách hoặc giải thể, cơ sở giáo dục phải có phương án xử lý phù hợp, bảo đảm việc học tập của người học không bị gián đoạn.

Yêu cầu này có ý nghĩa thiết thực bởi quyết định tổ chức lại một cơ sở đào tạo không dừng ở việc thay đổi tên gọi hoặc mô hình quản lý. Những vấn đề liên quan đến chương trình học, hồ sơ sinh viên, điều kiện tiếp tục đào tạo và trách nhiệm của các bên đều cần được xem xét trong quá trình giải quyết.

Nghị quyết cũng quy định về xử lý chuyển tiếp đối với các hồ sơ đã được tiếp nhận trước ngày 1/7/2026.

Theo Điều 18, hồ sơ đề nghị thành lập, cấp phép hoạt động, chia, tách, sáp nhập, giải thể hoặc đổi tên trường đại học, cao đẳng thuộc phạm vi điều chỉnh đã được nộp hợp lệ trước ngày nghị quyết có hiệu lực thì tiếp tục được giải quyết theo pháp luật có hiệu lực tại thời điểm nộp hồ sơ.

Đối với các trường đã được thành lập hoặc tổ chức lại trước ngày nghị quyết có hiệu lực nhưng chưa nộp hồ sơ đề nghị cấp phép hoạt động, việc đề nghị cấp phép được thực hiện theo quy định mới.

Cơ chế chuyển tiếp giúp phân định cách xử lý giữa hồ sơ đang giải quyết và hồ sơ phát sinh sau thời điểm Luật Thủ đô năm 2026 có hiệu lực, hạn chế việc thay đổi yêu cầu thủ tục đối với những hồ sơ đã được tiếp nhận hợp lệ.

Chủ động phát triển giáo dục, tăng trách nhiệm quản lý

Việc trao thẩm quyền cho Chủ tịch UBND TP. Hà Nội tạo thêm cơ sở pháp lý để Thành phố chủ động trong phát triển mạng lưới cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp, phù hợp với nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực của Thủ đô.

Theo Nghị quyết 15/2026/NQ-HĐND, việc thành lập, tổ chức lại và cấp phép hoạt động của cơ sở giáo dục phải phù hợp với quy hoạch, chiến lược và kế hoạch phát triển giáo dục, đào tạo của quốc gia và Thành phố; đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, hội nhập quốc tế và phát triển kinh tế - xã hội.

Nghị quyết cũng đặt ra yêu cầu sử dụng hiệu quả nguồn lực đầu tư, cơ sở vật chất, đội ngũ giảng viên và cán bộ quản lý giáo dục, ưu tiên các ngành, lĩnh vực đào tạo gắn với nhu cầu phát triển Thủ đô.

Những yêu cầu này cho thấy việc phân quyền không đồng nghĩa với nới lỏng điều kiện thành lập hoặc hoạt động của các cơ sở đào tạo. Hồ sơ vẫn phải được xem xét trên cơ sở các điều kiện pháp luật, chất lượng đào tạo và trách nhiệm đối với người học.

Cùng với việc giải quyết thủ tục, Thành phố có trách nhiệm tăng cường kiểm tra, giám sát, hậu kiểm và bảo đảm công khai, minh bạch trong quá trình thực hiện.

Từ quy định của Luật Thủ đô đến nghị quyết cụ thể hóa, Hà Nội đã có cơ sở pháp lý để thực hiện thẩm quyền mới trong lĩnh vực giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp. Việc triển khai hiệu quả cơ chế này phụ thuộc vào chất lượng thẩm định, sự phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo và trách nhiệm quản lý của các cơ quan Thành phố.

Khi thẩm quyền quyết định được giao rõ cho địa phương, việc giải quyết hồ sơ đúng quy định, kiểm tra thực chất các điều kiện hoạt động và bảo đảm quyền lợi người học sẽ là những yêu cầu xuyên suốt. Đây cũng là cơ sở để Hà Nội phát triển mạng lưới cơ sở đào tạo phù hợp với nhu cầu nguồn nhân lực và định hướng phát triển Thủ đô trong giai đoạn mới.

Minh Anh