Hà Nội đăng cai Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế 2026

Chia sẻ tại cuộc họp báo, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Nguyễn Văn Hiền khẳng định, Hà Nội đã chủ động chuẩn bị đồng bộ mọi điều kiện về cơ sở vật chất, an ninh và hậu cần để tổ chức một kỳ thi chuyên nghiệp, an toàn và đậm đà bản sắc văn hóa.

Kỳ thi IOAA 2026 do UBND thành phố Hà Nội chỉ đạo, phối hợp cùng Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Công an, Bộ Ngoại giao, Hội đồng IOAA quốc tế và các đơn vị liên quan. Trong đó, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội đóng vai trò cơ quan chủ trì, phối hợp cùng các sở, ban, ngành, còn Đại học Phenikaa là địa điểm chính tổ chức các hoạt động chuyên môn và điều hành kỳ thi.

IOAA là sự kiện giáo dục và khoa học quốc tế dành cho học sinh trung học phổ thông, được tổ chức lần đầu tiên vào năm 2007 tại Chiang Mai (Thái Lan). Kỳ thi năm nay tại Hà Nội đánh dấu bước phát triển vượt bậc về quy mô khi quy tụ 67 đội thi đến từ 66 quốc gia và vùng lãnh thổ, bao gồm 65 đội quốc tế và 02 đội đại diện cho chủ nhà Việt Nam. Sự kiện dự kiến đón tiếp 490 đại biểu quốc tế, bao gồm 05 thành viên Hội đồng IOAA quốc tế và 485 người tham dự (với 320 thí sinh, 124 lãnh đội, 37 quan sát viên và 04 khách mời). Số lượng 320 thí sinh chính thức tranh tài đã tăng gần 100 thí sinh so với các kỳ thi trước.

Nhấn mạnh về tầm vóc của sự kiện, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Nguyễn Văn Hiền, Phó Trưởng ban Thường trực Ban tổ chức kỳ thi, cho biết, dù là lần đầu tiên đăng cai một kỳ thi Olympic khoa học quốc tế có quy mô lớn như IOAA, TP. Hà Nội cùng các đơn vị phối hợp đã thể hiện sự chủ động, bài bản và chuyên nghiệp ngay từ giai đoạn chuẩn bị ban đầu.

Ông Nguyễn Văn Hiền cũng nhấn mạnh việc đăng cai kỳ thi hoàn toàn phù hợp với định hướng phát triển giáo dục, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế của thành phố. Đây đồng thời là cơ hội quý báu để giới thiệu hình ảnh Hà Nội – Thành phố vì hòa bình, an toàn, thân thiện, giàu bản sắc văn hóa và mến khách tới bạn bè năm châu.

Chuẩn bị đồng bộ, bảo đảm an ninh và hậu cần chuẩn quốc tế

Để phục vụ kỳ thi quốc tế có quy mô lớn, công tác kiểm tra và khảo sát hạ tầng đã được thực hiện rất bài bản. Trong đợt khảo sát thực tế diễn ra từ ngày 29/6/2026 đến ngày 04/7/2026, Đoàn khảo sát của Ủy ban IOAA quốc tế đã trực tiếp kiểm tra hệ thống phòng thi, kính thiên văn, hạ tầng công nghệ, nhà chiếu hình vũ trụ, khu lưu trú, nhà ăn và các địa điểm dự phòng. Kết thúc đợt khảo sát, Ban Lãnh đạo IOAA quốc tế đã ghi nhận sự chuẩn bị nghiêm túc, đánh giá rất cao cơ sở vật chất, đặc biệt là Nhà chiếu hình vũ trụ với hệ thống trang thiết bị hiện đại có tính năng vượt trội.

Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Nguyễn Văn Hiền cho biết, IOAA 2026 đón tiếp 490 đại biểu quốc tế. Trong đó, 5 thành viên Hội đồng IOAA quốc tế và 485 người tham dự (gồm 320 thí sinh, 124 lãnh đội, 37 quan sát viên và 4 khách mời). Ban Tổ chức đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Ngoại giao và Bộ Công an, hỗ trợ các đoàn thực hiện thủ tục thị thực, nhập cảnh thuận lợi, đúng quy định. Đồng thời, các phương án bảo vệ an ninh, trật tự, phòng cháy chữa cháy, an toàn thông tin, y tế, an toàn thực phẩm và ứng phó tình huống đột xuất cũng được triển khai đồng bộ.

Về công tác lưu trú và hậu cần, Ban tổ chức thực hiện bố trí tách biệt giữa thí sinh và cán bộ các đoàn nhằm bảo đảm tính nghiêm túc tuyệt đối cho kỳ thi. Các Trưởng đoàn, Ban Giám khảo và chuyên gia quốc tế lưu trú tại Khách sạn Army với gần 150 phòng nghỉ tiêu chuẩn cùng dịch vụ hội nghị hiện đại. Đối với 320 thí sinh, Ban tổ chức bố trí hệ thống ký túc xá tiện nghi, an toàn ngay tại Đại học Phenikaa. Khu nhà ăn D6 của Đại học Phenikaa có sức chứa trên 500 chỗ sẽ phục vụ thực đơn buffet phong phú, kết hợp ẩm thực quốc tế và đặc sản Hà Nội, đáp ứng các chế độ ăn chay, ăn kiêng và tôn giáo.

Các phương tiện xe chuyên dụng từ 16 đến 45 chỗ đã được điều động để đưa đón đại biểu tại sân bay Nội Bài và phục vụ di chuyển nội đô theo lịch trình riêng. Ban tổ chức đã vận hành website chính thức (https://www.ioaa2026.vn/en), email và nhóm tin dành cho các Trưởng đoàn để cập nhật thông tin. Lực lượng phục vụ kỳ thi bao gồm gần 300 nhân sự, gồm 140 sinh viên tình nguyện trực tiếp đồng hành cùng từng đoàn, 70 giáo viên tiếng Anh, 22 kỹ thuật viên khảo thí cùng đội ngũ CNTT và lễ tân.

Chương trình chuyên môn của IOAA 2026 bao gồm 04 nội dung chính: Thi Lý thuyết, Thi Phân tích dữ liệu, Thi Quan sát (gồm phần thi sử dụng kính thiên văn và phần thi tại Nhà chiếu hình vũ trụ) và Thi Đồng đội. Ở phần thi lý thuyết, thí sinh giải các bài toán chuyên sâu về thiên văn học và vật lý thiên văn. Phần phân tích dữ liệu yêu cầu thí sinh xử lý và diễn giải dữ liệu thiên văn. Ở phần thi đồng đội, các thí sinh phối hợp giải quyết nhiệm vụ chuyên môn theo quy định của IOAA.

Chia sẻ về điểm nổi bật của kỳ thi năm nay, ông Nguyễn Văn Hiền cho biết so với các năm trước, IOAA 2026 có sự đầu tư vượt trội về thiết bị và hạ tầng chuyên môn. Điểm đặc biệt nằm ở việc sử dụng kính thiên văn Sky-Watcher BK P15075 EQ3, Nhà chiếu hình vũ trụ có mái vòm đường kính 16m tích hợp hệ thống máy chiếu Sony GTZ380, phần mềm SkyExplorer và phần mềm chấm thi Olympify.

Đề thi được xây dựng bằng tiếng Anh và do các Trưởng đoàn dịch sang ngôn ngữ bản địa theo quy trình bảo mật nghiêm ngặt của IOAA. Nhằm bảo đảm tính công bằng tuyệt đối, ngay sau Lễ Khai mạc, thí sinh phải bàn giao điện thoại, máy tính xách tay, máy tính bảng, đồng hồ thông minh và các thiết bị liên lạc không dây cho trưởng đoàn quản lý.

Về cơ cấu giải thưởng, dự kiến sẽ có 60% thí sinh đạt giải, bao gồm Huy chương Vàng, Huy chương Bạc, Huy chương Đồng, Bằng khen và các giải thưởng đặc biệt. Đội tuyển chủ nhà Việt Nam dự kiến tham dự với 10 học sinh xuất sắc do Bộ Giáo dục và Đào tạo tuyển chọn. Kể từ lần đầu tham gia năm 2016 tại Ấn Độ, đội tuyển Việt Nam với nòng cốt là học sinh Hà Nội đã liên tục gặt hái thành tích cao qua các kỳ thi tại Thái Lan, Trung Quốc, Hungary, Colombia, Georgia, Ba Lan, Brazil.

Kỳ thi diễn ra chính thức từ ngày 25/9/2026 đến ngày 05/10/2026 tại Đại học Phenikaa (đường Nguyễn Trác, phường Dương Nội, thành phố Hà Nội).

Song song với các phần thi, Ban tổ chức bố trí chương trình giao lưu văn hóa và tham quan các di sản, danh thắng tiêu biểu như Hoàng thành Thăng Long, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Làng gốm Bát Tràng và Đêm Giao lưu văn hóa vào tối 02/10/2026. Qua đó, bạn bè quốc tế sẽ cảm nhận sâu sắc về truyền thống hiếu học và nét đẹp văn hóa ngàn năm văn hiến của Thủ đô Hà Nội.

Minh Anh